اسلام و روابط بينالمللى - لطیفی پاکده، لطفعلی - الصفحة ١١٢
ط·آ¨ط¸â€ ط·آ¯ط¹آ¯ط¸â€° ط¸â€ ط¸ئ’ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯. ط·آ§ط¸â€ط·آ¨ط·ع¾ط¸â€، ط·آ¨ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¸ط¸â€ط¸â€¦ ط¸ث† ط·آ¹ط·آ¯ط·آ§ط¸â€ط·ع¾ ط¸ث† ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط¸ئ’ط·آ¨ط·آ§ط·آ± ط¸ث† ط·ع¾ط¸ث†ط·آ§ط·آ¶ط·آ¹ ط¸ظ¾ط·آ±ط¸â€ڑأ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€° ط¸â€،ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¨ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ¯ ط·آ¯ط·آ± ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·آ®ط·آ§ط·آ±ط·آ¬ط¸â€° ط¸â€ ط·آ¸ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€° ط¸â€ط·آط·آ§ط·آ¸ ط·آ´ط¸ث†ط·آ¯ط·â€؛ ط·آ§ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ§ط¹آ¯ط·آ± ط·آط¸ئ’ط¸ث†ط¸â€¦ط·ع¾ط¸â€° ط·آ¹ط·آ§ط·آ¯ط·ع¾ ط·آ¯ط·آ§ط·آ±ط·آ¯ ط¸â€ڑط¸ث†ط·آ§ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ط¸â€،ط¸â€° ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ·ط¸ث†ط·آ± ط¸â€¦ط¸ئ’ط·آ±ط·آ± ط¸ث† ط·آ¨ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸آ¾ط·آ±ط¸ث†ط·آ§ط·إ’ ط·آ¨ط·آ¯ط¸ث†ط¸â€ ط·آ¢ط¸â€ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¶ط·آ±ط¸ث†ط·آ±ط·ع¾ ط¸ظ¹ط·آ§ ط¸â€¦ط·آµط¸â€ط·آط·ع¾ط¸â€° ط·آ¯ط·آ± ط¸ئ’ط·آ§ط·آ± ط·آ¨ط·آ§ط·آ´ط·آ¯ط·إ’ ط¸â€ ط¸â€ڑط·آ¶ ط¸ئ’ط¸â€ ط·آ¯ ط·آ¨ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ¯ ط·آ§ط·آ² ط·آ¢ط¸â€ ط·آ¯ط¸ث†ط·آ±ط¸â€° ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ¯ط·آ± ط¸â€ ط¸â€،ط·آ§ط¸ظ¹ط·ع¾ ط¸â€ ط·آ¸ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€° ط·آ¨ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ¯ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ³ط¸â€¦ط·ع¾ط¸â€° ط·آط·آ±ط¸ئ’ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ®ط¸ث†ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط¸â€، ط¸ئ’ط·آ§ط¸ظ¾ط·آ±ط·آ§ط¸â€ ط¸آ¾ط·آ§ط¸ظ¹ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€ڑط·آ±ط·آ§ط·آ± ط¹آ¯ط¸ظ¹ط·آ±ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ®ط¸ث†ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط¸â€، ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط·آ¨ط·آ±ط·ع¾ط·آ± ط¹آ¯ط·آ±ط·آ¯ط·آ¯.
ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ط¸â€° ط·آ¨ط·آ²ط·آ±ط¹آ¯ ط·آ¯ط·آ±ط·آ¨ط·آ§ط·آ±ط¸â€، ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€¦ط·آ¨ط·آ± ط·آ§ط·آ¹ط·آ¸ط¸â€¦ (ط·آµ) ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ظ¾ط·آ±ط¸â€¦ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ¯:
... ط¸ظ¾ط¸عکط·آ£ط¸عکط¸â€ ط¸â€™ط·آ²ط¸عکط¸â€ط¸عک ط·آ§ط¸â€ط¸â€ط¸â€کط¸â€،ط¸عˆ ط·آ³ط¸عکط¸ئ’ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸عکط·ع¾ط¸عکط¸â€،ط¸عˆ ط·آ¹ط¸عکط¸â€ط¸عکط¸ظ¹ط¸â€™ط¸â€،ط¸ع¯ ط¸ث†ط¸عکط·آ£ط¸عکط¸ظ¹ط¸â€کط¸عکط·آ¯ط¸عکط¸â€،ط¸عˆ ط·آ¨ط¸ع¯ط·آ¬ط¸عˆط¸â€ ط¸عˆط¸ث†ط·آ¯ط¸ع† ط¸â€ط¸عکط¸â€¦ط¸â€™ ط·ع¾ط¸عکط·آ±ط¸عکط¸ث†ط¸â€™ط¸â€،ط¸عکط·آ§ ط¸ث†ط¸عکط·آ¬ط¸عکط·آ¹ط¸عکط¸â€ط¸عک ط¸ئ’ط¸عکط¸â€ط¸ع¯ط¸â€¦ط¸عکط·آ©ط¸عک ط·آ§ط¸â€ط¸â€کط¸عکط·آ°ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸عک ط¸ئ’ط¸عکط¸ظ¾ط¸عکط·آ±ط¸عˆط¸ث†ط·آ§ ط·آ§ط¸â€ط·آ³ط¸â€کط¸عˆط¸ظ¾ط¸â€™ط¸â€ط¸â€°أ¢â‚¬عˆ ط¸ث†ط¸عکط¸ئ’ط¸عکط¸â€ط¸ع¯ط¸â€¦ط¸عکط·آ©ط¸عˆ ط·آ§ط¸â€ط¸â€ط¸â€کط¸â€،ط¸ع¯ ط¸â€،ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸عک ط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط·آ¹ط¸عˆط¸â€ط¸â€™ط¸ظ¹ط¸عکط·آ§ ط¸ث†ط¸عکط·آ§ط¸â€ط¸â€ط¸â€کط¸â€،ط¸عˆ ط·آ¹ط¸عکط·آ²ط¸ع¯ط¸ظ¹ط·آ²ط¸إ’ ط·آط¸عکط¸ئ’ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€¦ط¸إ’. (ط·ع¾ط¸ث†ط·آ¨ط¸â€،: ٤٠)
... ط¸آ¾ط·آ³ ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط·آ¢ط·آ±ط·آ§ط¸â€¦ط·آ´ ط·آ®ط¸ث†ط·آ¯ ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط·آ± ط·آ§ط¸ث† ط¸ظ¾ط·آ±ط¸ث† ط¸ظ¾ط·آ±ط·آ³ط·ع¾ط·آ§ط·آ¯ط·إ’ ط¸ث† ط·آ§ط¸ث† ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط·آ§ ط·آ³ط¸آ¾ط·آ§ط¸â€،ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¢ط¸â€ ط¸â€،ط·آ§ ط·آ±ط·آ§ ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ¯ط¸ظ¹ط·آ¯ط¸ظ¹ط·آ¯ ط·ع¾ط·آ£ط¸ظ¹ط¸ظ¹ط·آ¯ ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ط·إ’ ط¸ث† ط¸ئ’ط¸â€ط¸â€¦ط¸â€، ط¸ئ’ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط·آ±ط·آ§ ط¸ئ’ط¸â€، ط¸ئ’ط¸ظ¾ط·آ± ط¸ث†ط·آ±ط·آ²ط¸ظ¹ط·آ¯ط¸â€ ط·آ¯ ط¸آ¾ط·آ³ط·ع¾أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط·آ± ط¹آ¯ط·آ±ط·آ¯ط·آ§ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ¯ط·إ’ ط¸ث† ط¸ئ’ط¸â€ط¸â€¦ط¸â€، ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¨ط·آ±ط·ع¾ط·آ± ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط·إ’ ط¸ث† ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط·آ´ط¸ئ’ط·آ³ط·ع¾أ¢â‚¬عˆط¸â€ ط·آ§ط¸آ¾ط·آ°ط¸ظ¹ط·آ± ط·آط¸ئ’ط¸ظ¹ط¸â€¦ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾.
ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط¸ئ’ط·آ¨ط·آ§ط·آ±ط·آ³ط·ع¾ط¸ظ¹ط·آ²ط¸â€°أ¢â‚¬عˆ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط¸ئ’ط·آ¨ط·آ§ط·آ±ط·آ³ط·ع¾ط¸ظ¹ط·آ²ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط¸â€¦ط¸â€،ط¸â€¦أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط·آ±ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط¸â€،ط·آ¯ط·آ§ط¸ظ¾ ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·آ®ط·آ§ط·آ±ط·آ¬ط¸â€° ط¸â€ ط·آ¸ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€° ط·آ§ط·آ³ط·ع¾. ط·آ¹ط¸â€ط·ع¾ ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ئ’ط¸â€، ط¸â€ ط·آ¸ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€° ط·آ¨ط·آ§ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط¸ئ’ط·آ¨ط·آ§ط·آ± ط·آ³ط·آ± ط·آ³ط·ع¾ط¸ظ¹ط·آ² ط·آ¯ط·آ§ط·آ±ط·آ¯ط·إ’ ط·آ¹ط¸â€¦ط¸â€ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط·آ²ط·آ´ط·ع¾ط¸â€° ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط¸ئ’ط·آ¨ط·آ§ط·آ± ط·آ¯ط·آ± ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط·آ¨ط·آ± ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط¸ث† ط·آ¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¯ط·آ§ط·آ±ط·آ¯.
ط¸â€،ط¸â€¦ط¸â€، ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ¯ط·آ§ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€¦ ط¸â€ ط·آ®ط·آ³ط·ع¾ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ئ’ط·آ³ط¸â€° ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¯ط·آ± ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط·آ¨ط·آ± ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط¸â€ ط·آ§ط¸ظ¾ط·آ±ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ±ط¸ث†ط·آ ط·آ¨ط¸â€ ط·آ¯ط¹آ¯ط¸â€° ط·آ±ط·آ§ ط¸آ¾ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط·آ³ط·آ§ط·آ®ط·ع¾ ط·آ§ط·آ¨ط¸â€ط¸ظ¹ط·آ³ ط·آ¨ط¸ث†ط·آ¯. ط¸â€¦ط·آ³ط·ع¾ط¸ئ’ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€ ط·آ¹ط·آ§ط¸â€ط¸â€¦ ط·آ¯ط·آ± ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط·آ± ط·آ§ط·آ² ط·آ§ط·آ¨ط¸â€ط¸ظ¹ط·آ³ ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ±ط¸ث†ط¸â€° ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ¨ط¸â€، ط¸â€،ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¯ط¸â€ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¯ط·آ± ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط·آ¨ط·آ± ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸ظ¹ط·آ³ط·ع¾ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ¨ط¸â€، ط·آ®ط¸â€ط¸â€ڑ ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط·آ³ط·ع¾ط¸â€¦ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث† ط¹â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط¸â€،ط¸â€¦ ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط¹آ¯ط·آ³ط·ع¾ط·آ±ط·آ´ ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ط¸آ¾ط·آ±ط·آ³ط·ع¾ط¸â€° ط¸ث† ط¸â€،ط¸â€¦ ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط·ع¾ط·آ±ط¸ث†ط¸ظ¹ط·آ¬ ط·آ¹ط·آ¯ط·آ§ط¸â€ط·ع¾ ط¹â€ ط·آ§ط·آ±ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸â€° ط·آ¬ط·آ² ط¸â€¦ط·آ¨ط·آ§ط·آ±ط·آ²ط¸â€، ط·آ¨ط·آ§ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط¸ئ’ط·آ¨ط·آ§ط·آ± ط¸ث†ط·آ¬ط¸ث†ط·آ¯ ط¸â€ ط·آ¯ط·آ§ط·آ±ط·آ¯. ط·آ¯ط·آ± ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€ڑط·آ³ط¸â€¦ط·ع¾ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ¨ط·آ±ط·آ®ط¸â€° ط·آ¹ط¸â€ط¸â€ ط¸â€¦ط·آ¨ط·آ§ط·آ±ط·آ²ط¸â€، ط·آ¨ط·آ§ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط¸ئ’ط·آ¨ط·آ§ط·آ± ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸آ¾ط·آ±ط·آ¯ط·آ§ط·آ²ط¸ظ¹ط¸â€¦:
١. ط·آ§ط¸â€ ط¸ئ’ط·آ§ط·آ± ط·آط¸â€ڑ: ط¸â€¦ط·آ³ط·ع¾ط¸ئ’ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€ ط·إ’ ط·آ§ط¹آ¯ط·آ± ط·آ¯ط·آ± ط·آ³ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€، ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ§ط·آ¬ط¸â€،ط¸â€، ط·آ¨ط·آ§ ط¸â€¦ط·آ¹ط·آ¬ط·آ²ط·آ§ط·ع¾ ط¸â€¦ط·ع¾ط·آ¹ط·آ¯ط·آ¯ ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€¦ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ط¸â€،ط¸â€° ط·آ¹ط¸â€ط¸ظ¹ط¸â€،ط¸â€¦أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸â€ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ¯ط·آ±ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ¨ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آط¸â€ڑ ط·آ¨ط·آ§ ط·آ¢ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط·إ’ ط·آ¨ط·آ§ط·آ² ط¸â€،ط¸â€¦ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ¯ط¸â€ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ±ط¸ث†ط·آط¸ظ¹ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط¸ئ’ط·آ¨ط·آ§ط·آ±ط¸â€° ط·آ¯ط·آ³ط·ع¾ ط·آ§ط·آ² ط¸â€ط·آ¬ط·آ§ط·آ¬ط·ع¾ ط·آ¨ط·آ± ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ¯ط·آ§ط·آ±ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث† ط·آط¸â€ڑط¸ظ¹ط¸â€ڑط·ع¾ ط·آ±ط·آ§ ط·آ§ط¸â€ ط¸ئ’ط·آ§ط·آ± ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯. ط·آط·آ¶ط·آ±ط·ع¾ ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ³ط¸â€° ط¸آ¾ط·آ³ ط·آ§ط·آ² ط¸â€ ط·آ´ط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ط·آ§ط·آ¯ط¸â€ ط¸â€¦ط·آ¹ط·آ¬ط·آ²ط·آ§ط·ع¾ ط¸â€¦ط·ع¾ط·آ¹ط·آ¯ط·آ¯ ط·آ¨ط¸â€، ط¸ظ¾ط·آ±ط·آ¹ط¸ث†ط¸â€ ط¸ث† ط·آ§ط·آ·ط·آ±ط·آ§ط¸ظ¾ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€ ط·آ§ط¸ث†ط·إ’ ط·آ³ط·آ¨ط·آ¨ ط·آ´ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¢ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط·آ¨ط·آ§ط¸ث†ط·آ± ط¸â€ڑط¸â€ط·آ¨ط¸â€° ط·آ¨ط¸â€، ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€¦ط·آ¨ط·آ±ط¸â€° ط·آ§ط¸ث† ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ¯ط·آ§ ط¸ئ’ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯ط·إ’ ط·آ§ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ¢ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ¯ط¸â€ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ±ط¸ث†ط·آط¸ظ¹ط¸â€، ط·آ³ط·ع¾ط¸â€¦ط¹آ¯ط·آ±ط¸â€° ط¸ث† ط·ع¾ط¸ئ’ط·آ¨ط·آ± ط·آ§ط¸â€ ط¸ئ’ط·آ§ط·آ± ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ¢ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ ط·آ¬ط·آ§ط·آ¯ط¸ث† ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸ظ¹ط·آ¯ط¸â€ ط·آ¯.