اسلام و روابط بينالمللى - لطیفی پاکده، لطفعلی - الصفحة ١٢٢
ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ³ط·ع¾ط¸â€ ط·آ¯. ط·آ¯ط·آ´ط¸â€¦ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط·آ¢ط¹آ¯ط·آ§ط¸â€، ط¸ث† ط·آ¯ط¸ث†ط·آ³ط·ع¾ط·آ§ط¸â€ ط¸â€ ط·آ§ط·آ¯ط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ط·آ± ط·آ¹ط·آ±ط·آµط¸â€، ط·آ¨ط¸ظ¹ط¸â€ أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸â€ط¸â€¦ط¸â€ط¸â€ط¸â€° ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ² ط¸â€¦ط¸â€¦ط¸ئ’ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¹â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ®ط·آ·ط·آ±ط·آ§ط·ع¾ط¸â€° ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط¸ظ¹ط·آ§ط¸ظ¾ط·آ±ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯. ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·آ®ط·آ§ط·آ±ط·آ¬ط¸â€° ط·ط›ط¸â€ط·آ· ط¸â€¦ط¸â€¦ط¸ئ’ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·آ®ط·آ·ط·آ±ط·آ§ط·ع¾ ط·آ¨ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ±ط¸â€° ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€ ط¸ظ¹ط·ع¾ ط¸â€¦ط¸â€¦ط¸â€ط¸ئ’ط·ع¾ ط·ع¾ط¸ث†ط¸â€ط¸ظ¹ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·آ®ط·آ§ط·آ±ط·آ¬ط¸â€° ط·آط·آ³ط·آ§ط·آ¨ ط·آ´ط·آ¯ط¸â€،ط·إ’ ط¹â€ ط¸â€، ط·آ¨ط·آ³ط·آ§ ط·آ¨ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ±ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط·ع¾ط¸â€،ط·آ¯ط¸ظ¹ط·آ¯ط¸â€،ط·آ§ ط·آ±ط·آ§ ط·ع¾ط·آ¨ط·آ¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¨ط¸â€، ط¸ظ¾ط·آ±ط·آµط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€ ط·آ¯.
ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ¹ط·آ²ط¸ظ¹ط·آ² ط·آ§ط·آ² ط·آ·ط·آ±ط¸ظ¹ط¸â€ڑ ط¸â€¦ط·آ¬ط·آ§ط·آ² ط·آ´ط¸â€¦ط·آ±ط·آ¯ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ±ط¸â€° ط¸â€ ط·آ¸ط¸ظ¹ط·آ± ط·آµط¸â€ط·آ ط·آ¹ط·آ§ط·آ¯ط¸â€ط·آ§ط¸â€ ط¸â€،ط·إ’ ط·آ¢ط·ع¾ط·آ´أ¢â‚¬عˆط·آ¨ط·آ³ط·إ’ ط·آ§ط¸â€ ط·آ¹ط¸â€ڑط·آ§ط·آ¯ ط¸â€¦ط·آ¹ط·آ§ط¸â€،ط·آ¯ط·آ§ط·ع¾ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€ ط¸ظ¹ط·ع¾ط¸â€° ط¸ث† ... ط·آ¨ط¸â€، ط·آ¯ط¸ث†ط¸â€ط·ع¾ ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€° ط·آ§ط·آ¬ط·آ§ط·آ²ط¸â€، ط·آ¯ط·آ§ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·ع¾ط·آ§ ط·آ¨ط¸â€، ط·آط¸ظ¾ط·آ¸ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€ ط¸ظ¹ط·ع¾ ط·آ¬ط·آ§ط¸â€¦ط·آ¹ط¸â€، ط¸ئ’ط¸â€¦ط¸ئ’ ط¸ئ’ط¸â€ ط·آ¯. ط·آ¯ط·آ± ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ ط¸آ¾ط·آ±ط·آ§ط¸ظ¾ط·ع¾ط·آ®ط·آ§ط·آ± ط¸â€¦ط·آ§ط·إ’ ط¸ظ¹ط¸ئ’ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط·آ¯ط¸â€ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط·آµط¸â€ط¸â€° ط·آ¬ط¸â€،ط·آ§ط·آ¯ط·إ’ ط·آ¨ط·آ±ط¸â€ڑط·آ±ط·آ§ط·آ±ط¸â€° ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€ ط¸ظ¹ط·ع¾ ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط¸â€¦ط·آ±ط·آ¯ط¸â€¦ ط¸â€¦ط·آ³ط·ع¾ط·آ¶ط·آ¹ط¸ظ¾ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾. ط·ع¾ط·آ£ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€ ط¸ظ¹ط·ع¾ ط¹â€ ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€،ط¸â€¦ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ط¸â€° ط·آ¨ط·آ²ط·آ±ط¹آ¯ ط·آ¨ط¸â€، ط¸â€¦ط·آ¤ط¸â€¦ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸ئ’ط¸ث†ط¸ئ’ط·آ§ط·آ± ط¸ث†ط·آ¹ط·آ¯ط¸â€، ط·آ¯ط·آ§ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·آ¢ط¸â€ ط¸â€،ط·آ§ ط·آ±ط·آ§ ط·آ±ط¸ث†ط·آ²ط¸â€° ط·آط¸ئ’ط¸â€¦ط·آ±ط·آ§ط¸â€ ط·آ²ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ®ط¸ث†ط·آ§ط¸â€،ط·آ¯ ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ¯ط·آ± ط·آ¢ط¸â€ ط·آ±ط¸ث†ط·آ² ط·آ¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€° ط·آ±ط·آ§ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ´ط·آ§ط¸â€ ط¸آ¾ط·آ³ط¸â€ ط·آ¯ط¸ظ¹ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·آط·آ§ط¸ئ’ط¸â€¦ ط·آ®ط¸ث†ط·آ§ط¸â€،ط·آ¯ ط·آ³ط·آ§ط·آ®ط·ع¾ ط¸ث† ط·ع¾ط·آ±ط·آ³ ط·آ¢ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€ ط¸ظ¹ط·ع¾ ط·ع¾ط·آ¨ط·آ¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ®ط¸ث†ط·آ§ط¸â€،ط·آ¯ ط¸â€ ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ¯:
ط¸ث†ط¸عکط·آ¹ط¸عکط·آ¯ط¸عک ط·آ§ط¸â€ط¸â€ط¸â€کط¸عکط¸â€،ط¸عˆ ط·آ§ط¸â€ط¸â€کط¸عکط·آ°ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸عک ط·آ¢ط¸â€¦ط¸عکط¸â€ ط¸عˆط¸ث†ط·آ§ ط¸â€¦ط¸ع¯ط¸â€ ط¸ئ’ط¸عˆط¸â€¦ط¸â€™ ط¸ث†ط¸عکط·آ¹ط¸عکط¸â€¦ط¸ع¯ط¸â€ط¸عˆط¸ث†ط·آ§ ط·آ§ط¸â€ط·آµط¸â€کط¸عکط·آ§ط¸â€ط¸ع¯ط·آط¸عکط·آ§ط·ع¾ط¸ع¯ ط¸â€ط¸عکط¸ظ¹ط¸عکط·آ³ط¸â€™ط·ع¾ط¸عکط·آ®ط¸â€™ط¸â€ط¸ع¯ط¸ظ¾ط¸عکط¸â€ ط¸â€کط¸عکط¸â€،ط¸عˆط¸â€¦ط¸â€™ ط¸ظ¾ط¸ع¯ط¸ظ¹ ط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط·آ£ط¸عکط·آ±ط¸â€™ط·آ¶ط¸ع¯ ط¸ئ’ط¸عکط¸â€¦ط¸عکط·آ§ ط·آ§ط·آ³ط¸â€™ط·ع¾ط¸عکط·آ®ط¸â€™ط¸â€ط¸عکط¸ظ¾ط¸عک ط·آ§ط¸â€ط¸â€کط¸عکط·آ°ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸عک ط¸â€¦ط¸ع¯ط¸â€ ط¸â€ڑط¸عکط·آ¨ط¸â€™ط¸â€ط¸ع¯ط¸â€،ط¸ع¯ط¸â€¦ط¸â€™ ط¸ث†ط¸عکط¸â€ط¸عکط¸ظ¹ط¸عˆط¸â€¦ط¸عکط¸ئ’ط¸â€کط¸ع¯ط¸â€ ط¸عکط¸â€ ط¸â€کط¸عک ط¸â€ط¸عکط¸â€،ط¸عˆط¸â€¦ط¸â€™ ط·آ¯ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸عکط¸â€،ط¸عˆط¸â€¦ط¸عˆ ط·آ§ط¸â€ط¸â€کط¸عکط·آ°ط¸ع¯ط¸ظ¹ ط·آ§ط·آ±ط¸â€™ط·ع¾ط¸عکط·آ¶ط¸عکط¸â€°أ¢â‚¬عˆ ط¸â€ط¸عکط¸â€،ط¸عˆط¸â€¦ط¸â€™ ط¸ث†ط¸عکط¸â€ط¸عکط¸ظ¹ط¸عˆط·آ¨ط¸عکط·آ¯ط¸â€کط¸ع¯ط¸â€ط¸عکط¸â€ ط¸â€کط¸عکط¸â€،ط¸عˆط¸â€¦ ط¸â€¦ط¸â€کط¸ع¯ط¸â€ ط·آ¨ط¸عکط·آ¹ط¸â€™ط·آ¯ط¸ع¯ ط·آ®ط¸عکط¸ث†ط¸â€™ط¸ظ¾ط¸ع¯ط¸â€،ط¸ع¯ط¸â€¦ط¸â€™ ط·آ£ط¸عکط¸â€¦ط¸â€™ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¹ ط¸ظ¹ط¸عکط·آ¹ط¸â€™ط·آ¨ط¸عˆط·آ¯ط¸عˆط¸ث†ط¸â€ ط¸عکط¸â€ ط¸ع¯ط¸ظ¹ ط¸â€ط¸عکط·آ§ ط¸ظ¹ط¸عˆط·آ´ط¸â€™ط·آ±ط¸ع¯ط¸ئ’ط¸عˆط¸ث†ط¸â€ ط¸عک ط·آ¨ط¸ع¯ط¸ظ¹ ط·آ´ط¸عکط¸ظ¹ط¸â€™ط·آ¦ط·آ§ط¸â€¹ ط¸ث†ط¸عکط¸â€¦ط¸عکط¸â€ ط¸ئ’ط¸عکط¸ظ¾ط¸عکط·آ±ط¸عک ط·آ¨ط¸عکط·آ¹ط¸â€™ط·آ¯ط¸عک ط·آ°ط¸â€ط¸ع¯ط¸ئ’ط¸عک ط¸ظ¾ط¸عکط·آ£ط¸عˆط¸ث†ط¸â€ط·آ¦ط¸ع¯ط¸ئ’ط¸عک ط¸â€،ط¸عˆط¸â€¦ط¸عˆ ط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط¸ظ¾ط¸عکط·آ§ط·آ³ط¸ع¯ط¸â€ڑط¸عˆط¸ث†ط¸â€ ط¸عک. (ط¸â€ ط¸ث†ط·آ±: ٥٥)
ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ط¸ث†ط¸â€ ط·آ¯ ط·آ¨ط¸â€، ط¸ئ’ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط·آ´ط¸â€¦ط·آ§ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط·آ¢ط¸ث†ط·آ±ط·آ¯ط¸â€، ط¸ث† ط¸ئ’ط·آ§ط·آ±ط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط·آ´ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ³ط·ع¾ط¸â€، ط·آ§ط¸â€ ط·آ¬ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ¯ط·آ§ط·آ¯ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث†ط·آ¹ط·آ¯ط¸â€، ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ¯ط¸â€،ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط¸â€ڑط·آ·ط·آ¹ط·آ§ط¸â€¹ ط·آ¢ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ ط·آط¸ئ’ط¸â€¦ط·آ±ط·آ§ط¸â€ ط·آ±ط¸ث†ط¸â€° ط·آ²ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ®ط¸ث†ط·آ§ط¸â€،ط·آ¯ ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ط·إ’ ط¸â€،ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط¹آ¯ط¸ث†ط¸â€ ط¸â€، ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¨ط¸â€، ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ´ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€ ط·آ¢ط¸â€ ط¸â€،ط·آ§ ط·آ®ط¸â€ط·آ§ط¸ظ¾ط·ع¾ ط·آ±ط¸ث†ط¸â€° ط·آ²ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط·آ®ط·آ´ط¸ظ¹ط·آ¯ط·إ’ ط¸ث† ط·آ¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ث† ط·آ¢ط¸ظ¹ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€° ط·آ±ط·آ§ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط·آ¢ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط¸آ¾ط·آ³ط¸â€ ط·آ¯ط¸ظ¹ط·آ¯ط¸â€،ط·إ’ ط¸آ¾ط·آ§ط·آ¨ط·آ±ط·آ¬ط·آ§ ط¸ث† ط·آ±ط¸ظ¹ط·آ´ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط·آ¯ط·آ§ط·آ± ط·آ®ط¸ث†ط·آ§ط¸â€،ط·آ¯ ط·آ³ط·آ§ط·آ®ط·ع¾ط·إ’ ط·ع¾ط·آ±ط·آ³ط·آ´ط·آ§ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€ ط¸ظ¹ط·ع¾ ط¸ث† ط·آ¢ط·آ±ط·آ§ط¸â€¦ط·آ´ ط¸â€¦ط·آ¨ط·آ¯ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط¸â€ ط·آ¯ط·إ’ (ط·آ¢ط¸â€ ط¹â€ ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ) ط¸ئ’ط¸â€، ط·ع¾ط¸â€ ط¸â€،ط·آ§ ط¸â€¦ط·آ±ط·آ§ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸آ¾ط·آ±ط·آ³ط·ع¾ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث† ط¹â€ ط¸ظ¹ط·آ²ط¸â€° ط·آ±ط·آ§ ط·آ´ط·آ±ط¸ظ¹ط¸ئ’ ط¸â€¦ط¸â€ ط¸â€ ط·آ®ط¸ث†ط·آ§ط¸â€،ط¸â€ ط·آ¯ ط·آ³ط·آ§ط·آ®ط·ع¾ ط¸ث† ط¸ئ’ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط¸ئ’ط¸â€، ط¸آ¾ط·آ³ ط·آ§ط·آ² ط·آ¢ط¸â€ ط¸ئ’ط·آ§ط¸ظ¾ط·آ± ط·آ´ط¸ث†ط¸â€ ط·آ¯ط·إ’ ط·آ¢ط¸â€ ط¸â€،ط·آ§ ط¸ظ¾ط·آ§ط·آ³ط¸â€ڑط·آ§ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯. ط¢آ«١ط¢آ» ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ±ط·آ§ط¸â€¦ط¸ث†ط¸â€ ط·آ¢ط¸ظ¹ط¸â€، ط·آ¨ط·آ§ط¸â€ط·آ§ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ ط¹آ¯ط¸ظ¾ط·ع¾:
١. ط·آ§ط¸â€،ط¸â€¦ط¸ظ¹ط·ع¾ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€ ط¸ظ¹ط·ع¾: ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ط¸â€° ط·آ¨ط·آ²ط·آ±ط¹آ¯ ط¸ث†ط·آ¹ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€ ط¸ظ¹ط·ع¾ ط·آ±ط·آ§ ط·آ¯ط·آ± ط¸ئ’ط¸â€ ط·آ§ط·آ± ط¸ث†ط·آ¹ط·آ¯ط¸â€، ط·آط·آ§ط¸ئ’ط¸â€¦ط¸ظ¹ط·ع¾ ط·آ¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€° ط¸â€¦ط·آ·ط·آ±ط·آ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ³ط·آ§ط·آ²ط·آ¯ ط·آ®ط¸ث†ط·آ¯ ط¸â€ ط·آ´ط·آ§ط¸â€ ط¸â€، ط·آ§ط¸â€،ط¸â€¦ط¸ظ¹ط·ع¾ ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط·آ± ط·آ§ط·آ³ط·ع¾. ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط¸â€،ط¸â€¦ط¸ظ¹ط·ع¾ط·إ’ ط·آ¯ط·آ± ط·آ¢ط¸ظ¹ط·آ§ط·ع¾ ط·آ¯ط¸ظ¹ط¹آ¯ط·آ±ط¸â€° ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ±ط·آ¯ ط·ع¾ط·آµط·آ±ط¸ظ¹ط·آ ط·آ¨ط¸ظ¹ط·آ´أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط·آ± ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ڑط·آ¹ ط·آ´ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط·â€؛ ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯ ط·آ¢ط¸ظ¹ط¸â€، ط·آ²ط¸ظ¹ط·آ±:
ط¸ث†ط¸عکط·آ¥ط¸ع¯ط·آ°ط¸â€™ ط·آ¬ط¸عکط·آ¹ط¸عکط¸â€ط¸â€™ط¸â€ ط¸عکط·آ§ ط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط·آ¨ط¸عکط¸ظ¹ط¸â€™ط·ع¾ط¸عک ط¸â€¦ط¸عکط·آ«ط¸عکط·آ§ط·آ¨ط¸عکط·آ©ط¸â€¹ ط¸â€ط¸ع¯ط¸â€ط¸â€ ط¸â€کط¸عکط·آ§ط·آ³ط¸ع¯ ط¸ث†ط¸عکط·آ£ط¸عکط¸â€¦ط¸â€™ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¹. (ط·آ¨ط¸â€ڑط·آ±ط¸â€،: ١٢٥)
ط¸ث† ط¹â€ ط¸ث†ط¸â€ ط·آ®ط·آ§ط¸â€ ط¸â€، [ط¸ئ’ط·آ¹ط·آ¨ط¸â€،أ¢â‚¬عˆ] ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط¸â€¦ط·آ±ط·آ¯ط¸â€¦ ط¸â€¦ط·آط¸â€ ط·آ§ط·آ¬ط·ع¾ط¸â€¦ط·آ§ط·آ¹ ط¸ث† [ط·آ¬ط·آ§ط¸â€°أ¢â‚¬عˆ] ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€ ط¸â€° ط¸â€ڑط·آ±ط·آ§ط·آ± ط·آ¯ط·آ§ط·آ¯ط¸â€°