اسلام و روابط بينالمللى - لطیفی پاکده، لطفعلی - الصفحة ١٥١
ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط¹â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط¸â€،ط·آ¯ط·آ§ط¸ظ¾ط¸â€° ط¸â€،ط·آ²ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€، ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯. ط·آ¯ط¸ث†ط¸â€¦ ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ئ’ط¸â€، ط¸â€،ط·آ± ط¹â€ ط¸â€، ط·آ¯ط·آ± ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ط¸â€، ط¸â€،ط·آ²ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€، ط¸ئ’ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ¯ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ·ط¸ث†ط·آ± ط¸ئ’ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ´ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ¨ط·آ± ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¹آ¯ط·آ±ط·آ¯ط·آ¯. ط·آ¢ط¸ظ¹ط·آ§ ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ڑط·آ¹ط·آ§ط¸â€¹ ط¹â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط·ع؛ ط·آ§ط¸â€ط·آ¨ط·ع¾ط¸â€، ط·آ¯ط·آ± ط·آ³ط·آ®ط¸â€ ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط·آ´ط¸ئ’ ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ط·إ’ ط·آ§ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط·آ§ط·آ·ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط¸â€ڑط¸â€ط·آ¨ ط¹â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸آ¾ط·آ±ط·آ³ط¸ظ¹ط¸â€¦.
ط·آ¯ط·آ± ط¸آ¾ط·آ§ط·آ³ط·آ® ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ ط¹آ¯ط¸ظ¾ط·ع¾ ط·آ§ط¸ث†ط¸â€ط¸â€¹ط·آ§ ط·آ¯ط·آ± ط·آ¬ط¸â€،ط·آ§ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط·آ±ط¸ث†ط·آ² ط·آ¨ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ±ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط·آ§ط·آ®ط·ع¾ط·آ±ط·آ§ط·آ¹ط·آ§ط·ع¾ط·إ’ ط·آ§ط·آ¨ط·ع¾ط·آ¯ط·آ§ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ¯ط¸â€ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ²ط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط¸â€ ط·آ¸ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€° ط¸ث† ط¸ظ¹ط·آ§ ط·ع¾ط¸ث†ط·آ³ط·آ· ط¸â€¦ط·آط¸â€ڑط¸â€ڑط·آ§ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¸ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€° ط¸آ¾ط·آ¯ط¸ظ¹ط·آ¯ ط·آ¢ط¸â€¦ط·آ¯ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ®ط¸ث†ط·آ¨ط·إ’ ط·آ±ط¸ث†ط·آ´ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط·آ®ط·ع¾ط·آ±ط·آ§ط·آ¹ط·آ§ط·ع¾ ط·آ³ط·آ¨ط·آ¨ ط·ع¾ط¸â€ڑط¸ث†ط¸ظ¹ط·ع¾ ط·آ§ط¸â€ڑط·ع¾ط·آµط·آ§ط·آ¯ ط·آ¬ط·آ§ط¸â€¦ط·آ¹ط¸â€، ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ´ط¸ث†ط¸â€ ط·آ¯. ط·آ§ط·آ² ط·آ¯ط¸ظ¹ط¹آ¯ط·آ± ط·آ³ط¸ث†ط·إ’ ط·آ§ط¸â€ڑط·ع¾ط·آ¯ط·آ§ط·آ± ط¸â€ ط·آ¸ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€° ط·آ¯ط¸ث†ط¸â€ط·ع¾ ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€°ط·إ’ ط¸â€¦ط¸ظ¹ط·آ²ط·آ§ط¸â€ ط·آ«ط·آ¨ط·آ§ط·ع¾ ط¸ث† ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€ ط¸ظ¹ط·ع¾ ط·آ±ط·آ§ ط·آ¯ط·آ± ط·آ¬ط·آ§ط¸â€¦ط·آ¹ط¸â€، ط·آ§ط¸ظ¾ط·آ²ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ´ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ¯ط¸â€،ط·آ¯ ط¸ث† ط¹â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط¹â€ ط¸ظ¹ط·آ²ط¸â€° ط·آ¨ط¸â€، ط¸â€ ط¸ث†ط·آ¨ط¸â€، ط·آ®ط¸ث†ط·آ¯ ط·آ¨ط¸â€، ط·ع¾ط¸â€ڑط¸ث†ط¸ظ¹ط·ع¾ ط·آ±ط·آ´ط·آ¯ ط·آ§ط¸â€ڑط·ع¾ط·آµط·آ§ط·آ¯ط¸â€° ط¸ئ’ط·آ´ط¸ث†ط·آ± ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸â€ ط·آ¬ط·آ§ط¸â€¦ط·آ¯.
ط·آ¯ط¸ظ¹ط¹آ¯ط·آ± ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ئ’ط¸â€،ط·إ’ ط¸â€،ط·آ²ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط·آ¯ط¸ظ¾ط·آ§ط·آ¹ط¸â€° ط·آ³ط·آ¨ط·آ¨ ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ´ط¹آ¯ط¸ظ¹ط·آ±ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط·آ¨ط·آ±ط·آ®ط¸â€° ط·آ¬ط¸â€ ط¹آ¯أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط·آ§ط·آط·ع¾ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ط¸â€° ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ´ط¸ث†ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ¹ط¸â€ ط¸â€° ط·آµط·آ±ط¸ظ¾ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط·آ¬ط¸ث†ط¸ظ¹ط¸â€° ط·آ¯ط·آ± ط·آ¨ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ±ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط¸â€،ط·آ²ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§. ط·آ§ط·آ² ط·آ³ط¸ث†ط¸â€° ط·آ¯ط¸ظ¹ط¹آ¯ط·آ±ط·إ’ ط¹â€ ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط¹â€ ط¸â€، ط·آ¯ط·آ´ط¸â€¦ط¸â€ ط¸â€° ط·آط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ڑط·ع¾ ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ¨ط¸â€، ط·آ¯ط·آ§ط·آ±ط·آ§ط¸â€ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ ط·آط¸â€¦ط¸â€ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط¸ث†ط·آ± ط·آ´ط·آ¯ط·إ’ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ§ط·آط·ع¾ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط·آ¨ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ± ط·آ´ط¸ئ’ط·آ³ط·ع¾ ط·آ®ط¸ث†ط·آ§ط¸â€،ط·آ¯ ط·آ®ط¸ث†ط·آ±ط·آ¯ط·إ’ ط·آ²ط¸ظ¹ط·آ±ط·آ§ ط·آ´ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ§ط·آ² ط¸â€ڑط·آ¨ط¸â€ ط·ع¾ط·آ¯ط·آ§ط·آ±ط¸ئ’ ط¸ئ’ط·آ§ط¸ظ¾ط¸â€° ط·آ¯ط¸ظ¹ط·آ¯ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸ظ¹ط·آ¯. ط·آ¯ط·آ± ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آµط¸ث†ط·آ±ط·ع¾ط·إ’ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ¬ط·آ§ط¸â€° ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ ط·آ´ط¸â€¦ط·آ§ ط·ع¾ط¸ث†ط·آ³ط·آ· ط·آ¯ط·آ´ط¸â€¦ط¸â€ ط·ط›ط·آ§ط·آ±ط·ع¾ ط·آ´ط¸ث†ط·آ¯ط·إ’ ط·آ´ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ«ط·آ±ط¸ث†ط·ع¾ ط·آ¯ط·آ´ط¸â€¦ط¸â€ ط¸â€¦ط·ع¾ط·آ¬ط·آ§ط¸ث†ط·آ² ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط¸â€، ط·ط›ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€¦ط·ع¾ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¹آ¯ط¸ظ¹ط·آ±ط¸ظ¹ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ¯ط·آ± ط¸ئ’ط¸â€ط·إ’ ط¸â€،ط¸â€¦ط¸â€، ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ ط¸ث† ط·آ´ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ¯ ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ§ط·آ±ط·آ¯ ط·آ¯ط¸ظ¹ط¹آ¯ط·آ±ط¸â€° ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¨ط¸â€، ط·آ°ط¸â€،ط¸â€ ط¸â€¦ط·آ§ ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€¦ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·آ³ط·آ¨ط·آ¨ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ´ط¸ث†ط·آ¯ ط¸â€،ط·آ± ط¹â€ ط¸â€، ط·آ¯ط·آ± ط·آ±ط·آ§ط¸â€، ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط·ع¾ط¸â€ڑط¸ث†ط¸ظ¹ط·ع¾ ط·آ¨ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€، ط¸â€ ط·آ¸ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€° ط¸ئ’ط·آ´ط¸ث†ط·آ± ط¸â€،ط·آ²ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€، ط·آ´ط¸ث†ط·آ¯ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ·ط¸ث†ط·آ± ط¸ئ’ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€ ط·آ¨ط¸â€، ط¸ئ’ط·آ´ط¸ث†ط·آ± ط·آ¨ط·آ§ط·آ²ط¹آ¯ط·آ±ط·آ¯ط·آ¯.
ط·آ§ط·آµط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€ڑط·آ§ط·آ¨ط¸â€ط¸â€، ط·آ¨ط¸â€، ط¸â€¦ط·آ«ط¸â€أ¢â‚¬عˆ ط¸â€¦ط¸â€ڑط·آ§ط·آ¨ط¸â€ط¸â€، ط·آ¨ط¸â€، ط¸â€¦ط·آ«ط¸â€ط·إ’ ط·آ§ط·آµط¸â€ط¸â€° ط¸â€¦ط¸â€،ط¸â€¦ ط·آ¯ط·آ± ط·آ±ط¸ث†ط·آ§ط·آ¨ط·آ· ط·آ¨ط¸ظ¹ط¸â€ أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸â€ط¸â€¦ط¸â€ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€° ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط¸â€،ط¸â€¦ ط·آ§ط·آ² ط¸â€ ط·آ¸ط·آ± ط·آ¹ط¸â€ڑط¸â€ ط¸ث† ط¸â€،ط¸â€¦ ط·آ§ط·آ² ط·آ¯ط¸ظ¹ط·آ¯ط¹آ¯ط·آ§ط¸â€، ط·آ´ط·آ±ط·آ¹ ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ±ط·آ¯ ط·ع¾ط·آ£ط¸ئ’ط¸ظ¹ط·آ¯ ط¸â€ڑط·آ±ط·آ§ط·آ± ط·آ¯ط·آ§ط·آ±ط·آ¯.
ط·آ§ط¸â€ط·آ´ط¸â€کط¸عکط¸â€،ط¸â€™ط·آ±ط¸عˆ ط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط·آط¸عکط·آ±ط¸عکط·آ§ط¸â€¦ط¸عˆ ط·آ¨ط¸ع¯ط·آ§ط¸â€ط·آ´ط¸â€کط¸عکط¸â€،ط¸â€™ط·آ±ط¸ع¯ ط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط·آط¸عکط·آ±ط¸عکط·آ§ط¸â€¦ط¸ع¯ ط¸ث†ط¸عکط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط·آط¸عˆط·آ±ط¸عˆط¸â€¦ط¸عکط·آ§ط·ع¾ط¸عˆ ط¸â€ڑط¸ع¯ط·آµط¸عکط·آ§ط·آµط¸إ’ ط¸ظ¾ط¸عکط¸â€¦ط¸عکط¸â€ ط¸ع¯ ط·آ§ط·آ¹ط¸â€™ط·ع¾ط¸عکط·آ¯ط¸عکط¸â€°أ¢â‚¬عˆ ط·آ¹ط¸عکط¸â€ط¸عکط¸ظ¹ط¸â€™ط¸ئ’ط¸عˆط¸â€¦ط¸â€™ ط¸ظ¾ط¸عکط·آ§ط·آ¹ط¸â€™ط·ع¾ط¸عکط·آ¯ط¸عˆط¸ث†ط·آ§ ط·آ¹ط¸عکط¸â€ط¸عکط¸ظ¹ط¸â€™ط¸â€،ط¸ع¯ ط·آ¨ط¸ع¯ط¸â€¦ط¸ع¯ط·آ«ط¸â€™ط¸â€ط¸ع¯ ط¸â€¦ط¸عکط·آ§ ط·آ§ط·آ¹ط¸â€™ط·ع¾ط¸عکط·آ¯ط¸عکط¸â€°أ¢â‚¬عˆ ط·آ¹ط¸عکط¸â€ط¸عکط¸ظ¹ط¸â€™ط¸ئ’ط¸عˆط¸â€¦ط¸â€™ ط¸ث†ط¸عکط·آ§ط·ع¾ط¸â€کط¸عکط¸â€ڑط¸عˆط¸ث†ط·آ§ ط·آ§ط¸â€ط¸â€ط¸â€کط¸â€،ط¸عک ط¸ث†ط¸عکط·آ§ط·آ¹ط¸â€™ط¸â€ط¸عکط¸â€¦ط¸عˆط¸ث†ط·آ§ ط·آ£ط¸عکط¸â€ ط¸â€کط¸عک ط·آ§ط¸â€ط¸â€ط¸â€کط¸â€،ط¸عک ط¸â€¦ط¸عکط·آ¹ط¸عک ط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط¸â€¦ط¸عˆط·ع¾ط¸â€کط¸عکط¸â€ڑط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸عک. (ط·آ¨ط¸â€ڑط·آ±ط¸â€،: ١٩٤)
ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€،ط¸ع¯ ط·آط·آ±ط·آ§ط¸â€¦ط·إ’ ط·آ¯ط·آ± ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط·آ¨ط·آ± ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€،ط¸ع¯ ط·آط·آ±ط·آ§ط¸â€¦! (ط·آ§ط¹آ¯ط·آ± ط·آ¯ط·آ´ط¸â€¦ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط·إ’ ط·آ§ط·آط·ع¾ط·آ±ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ¢ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ ط·آ´ط¸ئ’ط·آ³ط·ع¾ط¸â€ ط·آ¯ط·إ’ ط¸ث† ط·آ¯ط·آ± ط·آ¢ط¸â€ ط·آ¨ط·آ§ ط·آ´ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ¬ط¸â€ ط¹آ¯ط¸ظ¹ط·آ¯ط¸â€ ط·آ¯ط·إ’ ط·آ´ط¸â€¦ط·آ§ ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ² ط·آط¸â€ڑ ط·آ¯ط·آ§ط·آ±ط¸ظ¹ط·آ¯ ط¸â€¦ط¸â€ڑط·آ§ط·آ¨ط¸â€ط¸â€، ط·آ¨ط¸â€، ط¸â€¦ط·آ«ط¸â€ ط¸ئ’ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ¯.) ط¸ث† ط·ع¾ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€¦ ط·آط·آ±ط·آ§ط¸â€¦أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ط·إ’ [ط¸â€ڑط·آ§ط·آ¨ط¸â€ط¸ع¯أ¢â‚¬عˆ] ط¸â€ڑط·آµط·آ§ط·آµ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾.
ط¸ث† [ط·آ¨ط¸â€، ط·آ·ط¸ث†ط·آ± ط¸ئ’ط¸â€ط¸â€کط¸â€°أ¢â‚¬عˆ] ط¸â€،ط·آ± ط¸ئ’ط·آ³ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ´ط¸â€¦ط·آ§ ط·ع¾ط·آ¬ط·آ§ط¸ث†ط·آ² ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ط·إ’ ط¸â€،ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯ ط·آ¢ط¸â€ ط·آ¨ط·آ± ط·آ§ط¸ث† ط·ع¾ط·آ¹ط·آ¯ط¸â€کط¸â€° ط¸ئ’ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ¯! ط¸ث† ط·آ§ط·آ² ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط·آ¨ط¸آ¾ط·آ±ط¸â€،ط¸ظ¹ط·آ²ط¸ظ¹ط·آ¯ [ط¸ث† ط·آ²ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ¯ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط·آ±ط¸ث†ط¸â€° ط¸â€ ط¸â€ ط¸â€¦ط·آ§ط¸ظ¹ط¸ظ¹ط·آ¯]! ط¸ث† ط·آ¨ط·آ¯ط·آ§ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ¯ ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط·آ¨ط·آ§ ط¸آ¾ط·آ±ط¸â€،ط¸ظ¹ط·آ²ط¸ئ’ط·آ§ط·آ±ط·آ§ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾! ط¢آ«١ط¢آ»