اسلام و روابط بينالمللى - لطیفی پاکده، لطفعلی - الصفحة ١٣٦
ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط·ع¾ط¸â€ ط¸â€،ط·آ§ ط·آ´ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ±ط·آ§ ط·آ§ط·آ² ط·آ¯ط¸ث†ط·آ³ط·ع¾ط¸â€° ط·آ¨ط·آ§ ط¸ئ’ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط¸â€¦ط¸â€ ط·آ¹ ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¨ط·آ§ ط·آ´ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ¯ط·آ± ط·آ¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸آ¾ط¸ظ¹ط¸ئ’ط·آ§ط·آ± ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ´ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ±ط·آ§ ط·آ§ط·آ² ط·آ³ط·آ±ط·آ²ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€ ط·ع¾ط·آ§ط¸â€ ط·آ¨ط¸ظ¹ط·آ±ط¸ث†ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث† [ط¸ظ¹ط·آ§] ط·آ¨ط¸â€، ط·آ§ط·آ®ط·آ±ط·آ§ط·آ¬ ط·آ´ط¸â€¦ط·آ§ ط¸ئ’ط¸â€¦ط¸ئ’ ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸â€ ط·آ¯. ط¸â€،ط·آ± ط¸ئ’ط·آ³ ط¹â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ئ’ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط·آ±ط·آ§ ط·آ¯ط¸ث†ط·آ³ط·ع¾ ط·آ¨ط·آ¯ط·آ§ط·آ±ط·آ¯ ط·آ§ط·آ² ط·آ¬ط¸â€¦ط¸â€ط¸â€، ط·آ³ط·ع¾ط¸â€¦ط¹آ¯ط·آ±ط·آ§ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾.
٣. ط·آ´ط·آ±ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ· ط·ع¾ط·آ±ط¸ئ’ ط¸â€¦ط·آ®ط·آ§ط·آµط¸â€¦ط¸â€،: ط·آ§ط¹آ¯ط·آ± ط¸ئ’ط·آ´ط¸ث†ط·آ±ط¸â€° ط·آ¨ط·آ§ ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ¯ط·آ± ط·آط·آ§ط¸â€ ط·آ¬ط¸â€ ط¹آ¯ ط·آ¨ط¸ث†ط·آ¯ ط¸ث† ط¸ظ¹ط·آ§ ط·آ¨ط·آ®ط·آ´ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط¸â€¦ط·آ³ط¸â€ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ ط·آ§ط·آ² ط·آ¯ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ± ط·آ®ط¸ث†ط·آ¯ ط·آ¢ط¸ث†ط·آ§ط·آ±ط¸â€، ط·آ³ط·آ§ط·آ®ط·ع¾ط¸â€، ط·آ¨ط¸ث†ط·آ¯ط·إ’ ط¹â€ ط¹آ¯ط¸ث†ط¸â€ ط¸â€، ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ ط·ع¾ط·آ±ط¸ئ’ ط¸â€¦ط·آ®ط·آ§ط·آµط¸â€¦ط¸â€، ط¸ئ’ط¸â€ ط·آ¯ط·ع؛ ط·آ±ط·آ§ط¸â€، ط·آط¸â€ ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط¹آ¯ط·آ± ط·آ¨ط·آ®ط·آ´ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط·آ¯ط·آ§ط·آ±ط·آ§ط¸â€ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ±ط·آ§ ط·آ§ط·آ´ط·ط›ط·آ§ط¸â€ ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·آ¢ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ ط·ع¾ط·آ±ط¸ئ’ ط¸ئ’ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ¬ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€ ط·آ®ط·آ³ط·آ§ط·آ±ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ§ط¹آ¯ط·آ± ط·آ¨ط¸â€، ط·آ®ط·آ§ط·آ·ط·آ± ط·آ¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¨ط·آ§ ط¸â€¦ط·آ³ط¸â€ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¯ط·آ± ط·آط·آ§ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¨ط·آ±ط·آ¯ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·آ¯ط·آ±ط·آ®ط¸ث†ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·آµط¸â€ط·آ ط·آ¯ط¸â€،ط·آ¯. ط·آ¯ط·آ± ط¹â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آµط¸ث†ط·آ±ط·ع¾ط¸â€° ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ ط¹آ¯ط¸ظ¾ط·ع¾ ط·آ¢ط¸ظ¹ط¸â€، ط¸ظ¾ط¸ث†ط¸â€ڑ ط·آ´ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€ ط·آط·آ§ط¸â€ ط·آ§ط¸ث† ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ´ط¸ث†ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ¨ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ¯ ط·آ¨ط·آ§ ط·آ§ط¸ث† ط·آµط¸â€ط·آ ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯. ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط·آ± ط·آ¯ط·آ± ط¸ظ¾ط·آ±ط·آ§ط·آ²ط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط·آ¯ط¸ظ¹ط¹آ¯ط·آ±ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط¸â€ڑط·آ±ط·آ¢ط¸â€ ط¸â€¦ط·آ¬ط¸ظ¹ط·آ¯ ط·آ¢ط¸â€¦ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾:
ط¸ث†ط¸عکط·آ¥ط¸ع¯ط¸â€ ط·آ¬ط¸عکط¸â€ ط¸عکط·آط¸عˆط¸ث†ط·آ§ ط¸â€ط¸ع¯ط¸â€ط·آ³ط¸â€کط¸عکط¸â€ط¸â€™ط¸â€¦ط¸ع¯ ط¸ظ¾ط¸عکط·آ§ط·آ¬ط¸â€™ط¸â€ ط¸عکط·آط¸â€™ ط¸â€ط¸عکط¸â€،ط¸عکط·آ§ ط¸ث†ط¸عکط·ع¾ط¸عکط¸ث†ط¸عکط¸ئ’ط¸â€کط¸عکط¸â€ط¸â€™ ط·آ¹ط¸عکط¸â€ط¸عکط¸â€° ط·آ§ط¸â€ط¸â€ط¸â€کط¸â€،ط¸ع¯. (ط·آ§ط¸â€ ط¸ظ¾ط·آ§ط¸â€: ٦١)
ط·آ§ط¹آ¯ط·آ± ط·آ¬ط·آ§ط¸â€ ط·آ¨ ط·آ¢ط·آ´ط·ع¾ط¸â€° ط·آ±ط·آ§ ط¹آ¯ط·آ±ط¸ظ¾ط·ع¾ط¸â€ ط·آ¯ط·إ’ ط·ع¾ط¸ث† ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ² ط·آ¬ط·آ§ط¸â€ ط·آ¨ ط·آ¢ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط¹آ¯ط¸ظ¹ط·آ± ط¸ث† ط·آ¨ط·آ± ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ط¸ث†ط¸â€ ط·آ¯ ط·ع¾ط¸ث†ط¸ئ’ط¸â€ ط¸ئ’ط¸â€ ط¢آ«١ط¢آ» ... ط¸ظ¾ط¸عکط·آ¥ط¸ع¯ط¸â€ ط¸ع¯ ط·آ§ط·آ¹ط¸â€™ط·ع¾ط¸عکط·آ²ط¸عکط¸â€ط¸عˆط¸ث†ط¸ئ’ط¸عˆط¸â€¦ط¸â€™ ط¸ظ¾ط¸عکط¸â€ط¸عکط¸â€¦ط¸â€™ ط¸ظ¹ط¸عˆط¸â€ڑط¸عکط·آ§ط·ع¾ط¸ع¯ط¸â€ط¸عˆط¸ث†ط¸ئ’ط¸عˆط¸â€¦ط¸â€™ ط¸ث†ط¸عکط·آ£ط¸عکط¸â€ط¸â€™ط¸â€ڑط¸عکط¸ث†ط¸â€™ط·آ§ ط·آ¥ط¸ع¯ط¸â€ط¸عکط¸ظ¹ط¸â€™ط¸ئ’ط¸عˆط¸â€¦ط¸عˆ ط·آ§ط¸â€ط·آ³ط¸â€کط¸عکط¸â€ط¸عکط¸â€¦ط¸عک ط¸ظ¾ط¸عکط¸â€¦ط¸عکط·آ§ ط·آ¬ط¸عکط·آ¹ط¸عکط¸â€ط¸عک ط·آ§ط¸â€ط¸â€ط¸â€کط¸â€،ط¸عˆ ط¸â€ط¸عکط¸ئ’ط¸عˆط¸â€¦ط¸â€™ ط·آ¹ط¸عکط¸â€ط¸عکط¸ظ¹ط¸â€™ط¸â€،ط¸ع¯ط¸â€¦ط¸â€™ ط·آ³ط¸عکط·آ¨ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€ط¸â€¹ط·آ§.
(ط¸â€ ط·آ³ط·آ§ط·طŒ: ٩٠)
... ط¸آ¾ط·آ³ ط·آ§ط¹آ¯ط·آ± ط·آ§ط·آ² ط·آ´ط¸â€¦ط·آ§ ط¸ئ’ط¸â€ ط·آ§ط·آ±ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط¹آ¯ط¸ظ¹ط·آ±ط¸â€° ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ¨ط·آ§ ط·آ´ط¸â€¦ط·آ§ ط¸â€ ط·آ¬ط¸â€ ط¹آ¯ط¸ظ¹ط·آ¯ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ¨ط·آ§ ط·آ´ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ·ط·آ±ط·آ ط·آµط¸â€ط·آ ط·آ§ط¸ظ¾ط¸ئ’ط¸â€ ط·آ¯ط¸â€ ط·آ¯ط·إ’ [ط·آ¯ط¸ظ¹ط¹آ¯ط·آ±] ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط·آ´ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ±ط·آ§ط¸â€،ط¸â€° [ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط·ع¾ط·آ¬ط·آ§ط¸ث†ط·آ²] ط·آ¨ط·آ± ط·آ¢ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط¸â€ڑط·آ±ط·آ§ط·آ± ط¸â€ ط·آ¯ط·آ§ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾.
ط·آ¯ط·آ± ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€، ٥٣ ط¸â€ ط¸â€،ط·آ¬أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸â€ط·آ¨ط¸â€ط·آ§ط·ط›ط¸â€، ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¯ط·آ± ط·آ¢ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸ظ¹ط·آ±ط·آ§ط¸â€ط¸â€¦ط·آ¤ط¸â€¦ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¹ط¸â€ط¸â€° ط·آ§ط·آ¨ط¸â€ ط·آ§ط·آ¨ط¸â€° ط·آ·ط·آ§ط¸â€ط·آ¨ (ط·آ¹) ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ³ط·ع¾أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط¸â€ ط·آ¸ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€° ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط¸â€، ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ط¸ئ’ ط·آ§ط·آ´ط·ع¾ط·آ± ط·آ¢ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ²ط·آ´ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ¯ط¸â€،ط·آ¯ط·إ’ ط¹â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¢ط¸â€¦ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾:
ط¸ث†ط¸عک ط¸â€ط¸عکط·آ§ ط·ع¾ط¸عکط·آ¯ط¸â€™ط¸ظ¾ط¸عکط·آ¹ط¸عکط¸â€ ط¸â€کط¸عک ط·آµط¸عˆط¸â€ط¸â€™ط·آط·آ§ط¸â€¹ ط·آ¯ط¸عکط·آ¹ط·آ§ط¸ئ’ط¸عک ط·آ§ط¸â€ط¸عکط¸ظ¹ط¸â€،ط¸ع¯ ط·آ¹ط¸عکط·آ¯ط¸عˆط¸ث†ط¸â€کط¸عˆط¸ئ’ط¸عک ط¸ث†ط¸عک ط¸â€ط¸ع¯ط¸â€ط¸â€کط¸â€،ط¸ع¯ ط¸ظ¾ط¸ظ¹ط¸â€،ط¸ع¯ ط·آ±ط¸ع¯ط·آ¶ط¸â€¹ط¸â€°ط·إ’ ط¸ظ¾ط¸عکط·آ§ط¸â€ ط¸â€کط¸عک ط¸ظ¾ط¸ع¯ط¸â€° ط·آ§ط¸â€ط·آµط¸â€کط¸عˆط¸â€ط¸â€™ط·آط¸ع¯ ط·آ¯ط¸عکط·آ¹ط¸عکط·آ©ط¸â€¹ ط¸â€ط¸ع¯ط·آ¬ط¸عˆط¸â€ ط¸عˆط¸ث†ط·آ¯ط¸ع¯ط¸ئ’ط¸عکط·إ’ ط¸ث†ط¸عک ط·آ±ط·آ§ط·آط¸عکط·آ©ط¸â€¹ ط¸â€¦ط¸ع¯ط¸â€ ط¸â€™ ط¸â€،ط¸عˆط¸â€¦ط¸عˆط¸ث†ط¸â€¦ط¸ع¯ط¸ئ’ط¸عکط·إ’ ط¸ث†ط¸عک ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€™ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¹ ط¸â€ط¸ع¯ط·آ¨ط¸ع¯ط¸â€ط·آ§ط·آ¯ط¸ع¯ط¸ئ’ط¸عک. ط¸ث†ط¸عک ط¸â€ط¸ئ’ط¸ع¯ط¸â€ ط¸ع¯ ط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط·آط¸عکط·آ°ط¸عکط·آ±ط¸عک ط¸ئ’ط¸عˆط¸â€ط¸â€کط¸عک ط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط·آط¸عکط·آ°ط¸عکط·آ±ط¸ع¯ ط¸â€¦ط¸ع¯ط¸â€ ط¸â€™ ط·آ¹ط¸عکط·آ¯ط¸عˆط¸ث†ط¸â€کط¸ع¯ط¸ئ’ط¸عک ط·آ¨ط¸عکط·آ¹ط¸â€™ط·آ¯ط¸عک ط·آµط¸عˆط¸â€ط¸â€™ط·آط¸ع¯ط¸â€،ط¸ع¯ط·إ’ ط¸ظ¾ط¸عکط·آ§ط¸â€ ط¸â€کط¸عک ط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط·آ¹ط¸عکط·آ¯ط¸عˆط¸ث†ط¸â€کط¸عک ط·آ±ط¸عˆط·آ¨ط¸â€کط¸عکط¸â€¦ط·آ§ ط¸â€ڑط·آ§ط·آ±ط¸عکط·آ¨ط¸عک ط¸â€ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸عکط·ع¾ط¸عکط·ط›ط¸عکط¸ظ¾ط¸â€کط¸عکط¸â€ط¸عک. ط¸ظ¾ط¸عکط·آ®ط¸عˆط·آ°ط¸â€™ ط·آ¨ط¸ع¯ط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط·آط¸عکط·آ²ط¸â€™ط¸â€¦ط¸ع¯ط·إ’ ط¸ث†ط¸عک ط·آ§ط·ع¾ط¸â€کط¸عکط¸â€،ط¸ع¯ط¸â€¦ط¸â€™ ط¸ظ¾ط¸â€° ط·آ°ط¸â€ط¸ع¯ط¸ئ’ط¸عک ط·آط¸عˆط·آ³ط¸â€™ط¸â€ ط¸عک ط·آ§ط¸â€ط·آ¸ط¸â€کط¸عکط¸â€ ط¸â€کط¸عک.
ط·آ§ط·آ² ط·آµط¸â€ط·آط¸â€° ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¯ط·آ´ط¸â€¦ط¸â€ ط·ع¾ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ¢ط¸â€ ط·آ¯ط·آ¹ط¸ث†ط·ع¾ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ®ط·آ´ط¸â€ ط¸ث†ط·آ¯ط¸â€° ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط·آ¯ط·آ± ط·آ¢ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·آ±ط¸ث†ط¸â€° ط¸â€¦ط¹آ¯ط·آ±ط·آ¯ط·آ§ط¸â€ ط·إ’ ط·آ²ط¸ظ¹ط·آ±ط·آ§ ط·آµط¸â€ط·آ ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ¬ط·آ¨ ط·آ¢ط·آ³ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ´ ط¸â€ط·آ´ط¸ئ’ط·آ±ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€ ط·إ’ ط¸ث† ط·آ¢ط·آ³ط¸ث†ط·آ¯ط¹آ¯ط¸â€° ط·آ®ط·آ§ط·آ·ط·آ± ط·آ¢ط¸â€ ط¸â€،ط·آ§ط·إ’ ط¸ث† ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€ ط¸ظ¹ط·ع¾ ط·آ´ط¸â€،ط·آ±ط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط·ع¾ط¸ث†ط·آ³ط·ع¾.
ط¸ث†ط¸â€ط¸â€° ط¸آ¾ط·آ³ ط·آ§ط·آ² ط·آµط¸â€ط·آ ط·آ¨ط¸â€، ط¸ئ’ط¸â€ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط·آ¯ط·آ´ط¸â€¦ط¸â€ ط·آط·آ°ط·آ± ط¸ئ’ط¸â€ ط·إ’ ط¹â€ ط¸â€، ط·آ¨ط·آ³ط·آ§ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¯ط·آ´ط¸â€¦ط¸â€ ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط·ط›ط·آ§ط¸ظ¾ط¸â€ط¹آ¯ط¸ظ¹ط·آ± ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ط¸â€ ط·ع¾ط¸â€ ط·آ¨ط¸â€، ط·آµط¸â€ط·آ ط·آ¯ط¸â€،ط·آ¯. ط·آ¯ط·آ± ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ²ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€، ط·آ·ط·آ±ط¸ظ¹ط¸â€ڑ ط·آ§ط·آط·ع¾ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ· ط¹آ¯ط¸ظ¹ط·آ±ط·إ’ ط¸ث† ط·آ¨ط¸â€، ط·آ±ط·آ§ط¸â€، ط·آ®ط¸ث†ط·آ´ ط¹آ¯ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط¸â€ڑط·آ¯ط¸â€¦ ط¸â€¦ط¹آ¯ط·آ°ط·آ§ط·آ±. ط¢آ«٢ط¢آ»