اسلام و روابط بينالمللى - لطیفی پاکده، لطفعلی - الصفحة ١٧٥
١. ط·آ§ط·آ±ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€،: ط·آ¨ط¸â€، ط·آ¯ط·آ³ط·ع¾ط¸ث†ط·آ± ط·آ±ط·آ³ط¸ث†ط¸â€أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸â€ط¸â€ط¸â€کط¸عکط¸â€، (ط·آµ) ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط¸â€¦ط·ع¾ط·آ¹ط·آ¯ط·آ¯ط¸â€° ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط·آ³ط·آ±ط·آ§ط¸â€ ط¸ئ’ط·آ´ط¸ث†ط·آ±ط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط·آ¯ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ§ط·إ’ ط¸â€ڑط·آ¨ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ث† ... ط¸ظ¾ط·آ±ط·آ³ط·ع¾ط·آ§ط·آ¯ط¸â€، ط·آ´ط·آ¯. ١٨٥ ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€، ط·آ±ط·آ§ ط¸â€¦ط·آط¸â€ڑط¸â€ڑط¸â€° ط·آ³ط·آ®ط·ع¾أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط¸ث†ط·آ´ ط·آ§ط·آ² ط·آط¸ث†ط·آ²ط¸â€، ط·آ¹ط¸â€ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€، ط¸â€ڑط¸â€¦ط·إ’ ط¸â€،ط¸â€¦ط·آ±ط·آ§ط¸â€، ط·آ³ط¸â€ ط·آ¯ط·آ´ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط¸â€° ط¸ث† ط·آ´ط·آ±ط·آ ط·آ¢ط¸â€ ط¸â€،ط·آ§ ط·آ¯ط·آ± ط·آ³ط¸â€، ط·آ¬ط¸â€ط·آ¯ ط¸ئ’ط·ع¾ط·آ§ط·آ¨ ط·آ¬ط¸â€¦ط·آ¹أ¢â‚¬عˆط·آ¢ط¸ث†ط·آ±ط¸â€° ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾. ط¸â€،ط¸â€¦ط¹â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ١٣٧ ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€، ط·آ¯ط¸ظ¹ط¹آ¯ط·آ± ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ² ط¸ئ’ط¸â€، ط¸â€¦ط·ع¾ط¸â€ ط·آ¢ط¸â€ ط·آ¯ط·آ± ط¸ئ’ط·ع¾ط·آ¨ ط·ع¾ط·آ§ط·آ±ط¸ظ¹ط·آ®ط¸â€° ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€¦ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ¨ط¸â€، ط¸ث†ط·آ¬ط¸ث†ط·آ¯ ط·آ¢ط¸â€ ط¸â€،ط·آ§ ط·آ§ط·آ´ط·آ§ط·آ±ط¸â€، ط·آ´ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·آ¯ط·آ± ط·آ¬ط·آ¯ط¸ث†ط¸â€ط¸â€° ط¸ظ¾ط¸â€،ط·آ±ط·آ³ط·ع¾ ط·آ´ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾. ط¢آ«١ط¢آ» ط·آ§ط·آ² ط·آ¢ط¸â€ ط·آ¬ط·آ§ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط·آط·ع¾ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ±ط¸ث†ط·آ¯ ط·آ¨ط·آ±ط·آ®ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ ط·آ¯ط·آ± ط·آ¬ط·آ±ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€ ط·آط¸ث†ط·آ§ط·آ¯ط·آ« ط¸â€¦ط·آ®ط·ع¾ط¸â€ط¸ظ¾ ط·ع¾ط·آ§ط·آ±ط¸ظ¹ط·آ®ط¸â€° ط¸â€¦ط·آط¸ث† ط·آ´ط·آ¯ط¸â€، ط·آ¨ط·آ§ط·آ´ط¸â€ ط·آ¯ط·إ’ ط¹â€ ط¸â€، ط·آ¨ط·آ³ط·آ§ ط·آ§ط¹آ¯ط·آ± ط¸â€،ط¸â€¦ط¸â€، ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ ط¸ظ¹ط·آ§ط¸ظ¾ط·ع¾ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ´ط·آ¯ط¸â€ ط·آ¯ ط·ع¾ط·آ¹ط·آ¯ط·آ§ط·آ¯ ط·آ¬ط¸â€ط·آ¯ط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط¸ئ’ط·ع¾ط·آ§ط·آ¨ ط·آ¨ط¸ظ¹ط·آ´أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط·آ± ط¸â€،ط¸â€¦ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ´ط·آ¯. ط·آط·آ¬ط¸â€¦ ط·آ¹ط·آ¸ط¸ظ¹ط¸â€¦ ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€¦ط·آ¨ط·آ± ط·آ§ط·آ¹ط·آ¸ط¸â€¦ (ط·آµ) ط·آ¨ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€ ط¹آ¯ط·آ± ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ڑط·آ¹ط¸ظ¹ط·ع¾ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط·آ±ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€،ط·إ’ ط·آ§ط·آ² ط·آ¬ط¸â€¦ط¸â€ط¸â€، ط·آ§ط·آ¨ط·آ²ط·آ§ط·آ±ط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط¸â€¦ط¸â€،ط¸â€¦ ط·آ¯ط·آ± ط·آ±ط¸ث†ط·آ§ط·آ¨ط·آ· ط·آ¨ط¸ظ¹ط¸â€ أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸â€ط¸â€¦ط¸â€ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€° ط·آ§ط·آ³ط·ع¾.
ط¸â€¦ط·آ²ط¸ظ¹ط·ع¾ ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€، ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط¸ظ¾ط·آ§ط·آ¯ط¸â€، ط·آ¯ط·آ± ط·آ¬ط¸â€،ط·آ§ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط·آ±ط¸ث†ط·آ² ط·آ¯ط·آ± ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط¸ث†ط¸â€ط¸â€¹ط·آ§ ط·آ¯ط·آ± ط¸â€ڑط¸ظ¹ط·آ§ط·آ³ ط·آ¨ط·آ§ ط¸â€¦ط·آ°ط·آ§ط¸ئ’ط·آ±ط¸â€، ط¸â€¦ط·آ³ط·ع¾ط¸â€ڑط¸ظ¹ط¸â€¦ط·إ’ ط·آ¨ط·آ§ ط¸ظ¾ط¸ئ’ط·آ± ط·آ¨ط¸ظ¹ط·آ´أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط·آ±ط¸â€° ط·آ§ط¸â€ ط·آ¬ط·آ§ط¸â€¦ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ´ط¸ث†ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ³ط¸â€ ط·آ¬ط¸ظ¹ط·آ¯ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط·آ± ط·آ§ط·آ³ط·ع¾. ط·آ¯ط·آ± ط·آ¶ط¸â€¦ط¸â€ ط·إ’ ط¸â€ ط¸ث†ط·آ¹ط¸â€° ط·آ³ط¸â€ ط·آ¯ ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ط¹آ¯ط·آ§ط·آ± ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط·آ± ط·آ¯ط·آ± ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·آ®ط·آ§ط·آ±ط·آ¬ط¸â€° ط·آ§ط¸â€،ط¸â€¦ط¸ظ¹ط·ع¾ ط¸ظ¾ط·آ±ط·آ§ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط·آ¯ط·آ§ط·آ±ط·آ¯. ط·آ³ط¸ث†ط¸â€¦ ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¯ط·آ± ط¸â€¦ط¸â€ڑط·آ§ط¸ظ¹ط·آ³ط¸â€، ط·آ¨ط·آ§ ط·آ¨ط·آ±ط·آ®ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط·آ§ط·آ¨ط·آ²ط·آ§ط·آ±ط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط·آ¯ط¸ظ¹ط¹آ¯ط·آ±ط·إ’ ط·آ¨ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ± ط¸ئ’ط¸â€¦أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ²ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾. ط·آ¯ط·آ± ط·آ¹ط·آµط·آ± ط¸â€¦ط·آ§ط·إ’ ط¸â€ ط¸â€¦ط¸ث†ط¸â€ ط¸â€، ط·آ¨ط·آ§ط·آ±ط·آ² ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·آ±ط·آ§ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ط·آ± ط·آ§ط·آ±ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€، ط·آ§ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ®ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€° (ط·آ±ط¸â€،) ط·آ¨ط¸â€، ط¸â€¦ط¸ظ¹ط·آ®ط·آ§ط·آ¦ط¸ظ¹ط¸â€ ط¹آ¯ط¸ث†ط·آ±ط·آ¨ط·آ§ط¹â€ ط¸ظ¾ط·إ’ ط·آµط·آ¯ط·آ± ط¸â€،ط¸ظ¹ط·آ£ط·ع¾ ط·آ±ط·آ¦ط¸ظ¹ط·آ³ط¸â€، ط·آ§ط·ع¾ط·آط·آ§ط·آ¯ ط·آ¬ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€،ط¸ظ¹ط·آ± ط·آ´ط¸ث†ط·آ±ط¸ث†ط¸â€°ط·إ’ ط¸â€¦ط·آ´ط·آ§ط¸â€،ط·آ¯ط¸â€، ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯. ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€، ط¹â€ ط¸â€،ط·آ§ط·آ± ط·آµط¸ظ¾ط·آط¸â€،أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸â€°ط·إ’ ط¸â€،ط·آ± ط¹â€ ط¸â€ ط·آ¯ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ ط¹آ¯ط¸ث†ط·آ±ط·آ¨ط·آ§ط¹â€ ط¸ظ¾ ط¸â€¦ط¸â€ ط·آ¬ط·آ± ط¸â€ ط·آ´ط·آ¯ط·إ’ ط·آ§ط¸â€¦ط·آ§ ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ڑط·آ¹ط¸ظ¹ط·ع¾أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط·آ¨ط·آ¹ط·آ¯ط¸â€°ط·إ’ ط·آ¯ط·آ±ط·آ³ط·ع¾ط¸â€° ط·آ¨ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ±ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ´أ¢â‚¬عˆط·آ¨ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط·آ§ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ¯ط·آ± ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€، ط·آ±ط·آ§ ط·آ¢ط·آ´ط¸ئ’ط·آ§ط·آ± ط·آ³ط·آ§ط·آ®ط·ع¾. ط¢آ«٢ط¢آ» ط·آ§ط¸â€¦ط·آ±ط¸ث†ط·آ²ط¸â€، ط¸ث†ط·آ¬ط¸ث†ط·آ¯ ط¸آ¾ط·آ³ط·ع¾ ط·آ§ط¸â€ط¸ئ’ط·ع¾ط·آ±ط¸ث†ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸ئ’ط·إ’ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط¸ظ¾ط·آ§ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط·آ² ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط·آ¨ط·آ²ط·آ§ط·آ± ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ± ط·آ±ط·آ§ط·آط·ع¾ط·إ’ ط·آ§ط·آ±ط·آ²ط·آ§ط¸â€ ط¸ث† ط·آ³ط·آ±ط¸ظ¹ط·آ¹ ط·آ³ط·آ§ط·آ®ط·ع¾ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾.
٢. ط·آ§ط·آ¹ط·آ²ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ³ط¸ظ¾ط¸ظ¹ط·آ±: ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€¦ط·آ¨ط·آ± ط·آ§ط·آ¹ط·آ¸ط¸â€¦ (ط·آµ)ط·إ’ ط·آ¯ط·آ± ط·آ¨ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ±ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ§ط·آ±ط·آ¯ ط¸â€،ط¸â€¦ط·آ±ط·آ§ط¸â€، ط·آ¨ط·آ§ ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط·آ®ط¸ث†ط·آ¯ط·إ’ ط·آ³ط¸ظ¾ط¸ظ¹ط·آ± ط¸â€،ط¸â€¦ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ظ¾ط·آ±ط·آ³ط·ع¾ط·آ§ط·آ¯. ط·آ§ط¸â€ط·آ¨ط·ع¾ط¸â€، ط·آ¯ط·آ± ط·آ¯ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€° ط·آ¢ط¸â€ ط·آ±ط¸ث†ط·آ²ط·إ’ ط·آ¯ط·آ± ط·آ³ط·آ±ط·آ²ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آط·آ¬ط·آ§ط·آ² ط·آ´ط·آ±ط¸ئ’ط·ع¾ ط¸آ¾ط·آ³ط·ع¾ط¸â€° ط¸ث†ط·آ¬ط¸ث†ط·آ¯ ط¸â€ ط·آ¯ط·آ§ط·آ´ط·ع¾ ط·ع¾ط·آ§ ط·آ¨ط¸â€، ط¸ئ’ط¸â€¦ط¸ئ’ ط·آ¢ط¸â€ ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€، ط·آ§ط·آ±ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط·آ´ط¸ث†ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ¯ط·آ± ط¸â€ ط·ع¾ط¸ظ¹ط·آ¬ط¸â€،ط·إ’ ط¹â€ ط·آ§ط·آ±ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸â€° ط·آ¬ط·آ² ط·آ§ط·آ¹ط·آ²ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ³ط¸ظ¾ط¸ظ¹ط·آ± ط¸â€،ط¸â€¦ط·آ±ط·آ§ط¸â€، ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€، ط¸â€ ط·آ¨ط¸ث†ط·آ¯. ط·آ¹ط¸â€ط·آ§ط¸ث†ط¸â€، ط·آ¨ط·آ± ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·إ’ ط·آط·ع¾ط¸â€° ط·آ¯ط·آ± ط·آ¬ط¸â€،ط·آ§ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط·آ±ط¸ث†ط·آ² ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ² ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط¸â€¦ط¸â€،ط¸â€¦ ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط·آ§ ط·آ³ط¸ظ¾ط¸ظ¹ط·آ± ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ظ¾ط·آ±ط·آ³ط·ع¾ط¸â€ ط·آ¯ ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯ ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€، ط·آ§ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ®ط¸â€¦ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€° (ط·آ±ط¸â€،) ط·آ¨ط¸â€، ط¹آ¯ط¸ث†ط·آ±ط·آ¨ط·آ§ط¹â€ ط¸ظ¾.
ط·آ§ط·آ¹ط·آ²ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ³ط¸ظ¾ط¸ظ¹ط·آ±ط·إ’ ط¹â€ ط¸â€ ط·آ¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ظ¾ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ¯ط¸â€، ط·آ¯ط·آ§ط·آ´ط·ع¾. ط¸â€ ط·آ®ط·آ³ط·ع¾ ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط¹آ¯ط·آ± ط¸â€¦ط·آ®ط·آ§ط·آ·ط·آ¨ ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€، ط·ع¾ط¸ث†ط·آ¶ط¸ظ¹ط·آط·آ§ط·ع¾ط¸â€° ط·آ¯ط·آ± ط·آ¨ط·آ§ط·آ¨ ط¸â€¦ط·آط·ع¾ط¸ث†ط·آ§ط¸â€° ط¸â€ ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€، ط¸ث† ط¸ظ¹ط·آ§ ط·آ¢ط¸ظ¹ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ط·إ’ ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ² ط·آ¯ط·آ§ط·آ´ط·ع¾ط·إ’ ط·آ³ط¸ظ¾ط¸ظ¹ط·آ± ط·آ¢ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ ط·ع¾ط¸ث†ط·آ¶ط¸ظ¹ط·آ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ¯ط·آ§ط·آ¯. ط·آ¯ط¸ظ¹ط¹آ¯ط·آ± ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ئ’ط¸â€،ط·إ’ ط·آ³ط¸ظ¾ط¸ظ¹ط·آ± ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ ط·آ³ط·ع¾ ط·آ§ط·آ·ط¸â€ط·آ§ط·آ¹ط·آ§ط·ع¾ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط¸ئ’ط·آ´ط¸ث†ط·آ±ط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط¸â€¦ط¸â€ڑط·آµط·آ¯ط·إ’ ط¸ظ¾ط·آ±ط·آ§ط¸â€،ط¸â€¦ ط·آ³ط·آ§ط·آ²ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ´ط·آ¨ط·آ±ط·آ¯ ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·آ®ط·آ§ط·آ±ط·آ¬ط¸â€° ط¸â€ ط·آ¸ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€° ط¸ظ¹ط¸ئ’أ¢â‚¬عˆ