اسلام و روابط بينالمللى - لطیفی پاکده، لطفعلی - الصفحة ١٤١
ط·آ¥ط¸ع¯ط¸â€ ط¸â€کط¸عکط¸â€¦ط¸عکط·آ§ ط·آ§ط¸â€ط·آµط¸â€کط¸عکط·آ¯ط¸عکط¸â€ڑط¸عکط·آ§ط·ع¾ط¸عˆ ط¸â€ط¸ع¯ط¸â€ط¸â€™ط¸ظ¾ط¸عˆط¸â€ڑط¸عکط·آ±ط¸عکط·آ§ط·طŒط¸ع¯ ط¸ث†ط¸عکط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط¸â€¦ط¸عکط·آ³ط¸عکط·آ§ط¸ئ’ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ع¯ ط¸ث†ط¸عکط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط·آ¹ط¸عکط·آ§ط¸â€¦ط¸ع¯ط¸â€ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸عک ط·آ¹ط¸عکط¸â€ط¸عکط¸ظ¹ط¸â€™ط¸â€،ط¸عکط·آ§ ط¸ث†ط¸عکط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط¸â€¦ط¸عˆط·آ¤ط¸عکط¸â€ط¸â€کط¸عکط¸ظ¾ط¸عکط·آ©ط¸ع¯ ط¸â€ڑط¸عˆط¸â€ط¸عˆط¸ث†ط·آ¨ط¸عˆط¸â€،ط¸عˆط¸â€¦ط¸â€™ ط¸ث†ط¸عکط¸ظ¾ط¸ع¯ط¸ظ¹ ط·آ§ط¸â€ط·آ±ط¸â€کط¸ع¯ط¸â€ڑط¸عکط·آ§ط·آ¨ط¸ع¯ ط¸ث†ط¸عکط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط·ط›ط¸عکط·آ§ط·آ±ط¸ع¯ط¸â€¦ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸عک ط¸ث†ط¸عکط¸ظ¾ط¸ع¯ط¸ظ¹ ط·آ³ط¸عکط·آ¨ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€ط¸ع¯ ط·آ§ط¸â€ط¸â€ط¸â€کط¸â€،ط¸ع¯ ط¸ث†ط¸عکط·آ§ط·آ¨ط¸â€™ط¸â€ ط¸ع¯ ط·آ§ط¸â€ط·آ³ط¸â€کط¸عکط·آ¨ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€ط¸ع¯ ط¸ظ¾ط¸عکط·آ±ط¸ع¯ط¸ظ¹ط·آ¶ط¸عکط·آ©ط¸â€¹ ط¸â€¦ط¸ع¯ط¸â€ ط¸عک ط·آ§ط¸â€ط¸â€ط¸â€کط¸â€،ط¸ع¯ ط¸ث†ط¸عکط·آ§ط¸â€ط¸â€ط¸â€کط¸â€،ط¸عˆ ط·آ¹ط¸عکط¸â€ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€¦ط¸إ’ ط·آط¸عکط¸ئ’ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€¦ط¸إ’. (ط·ع¾ط¸ث†ط·آ¨ط¸â€،: ٦٠)
ط·آ²ط¸ئ’ط·آ§ط·ع¾أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ ط¸â€¦ط·آ®ط·آµط¸ث†ط·آµ ط¸ظ¾ط¸â€ڑط·آ±ط·آ§ ط¸ث† ط¸â€¦ط·آ³ط·آ§ط¸ئ’ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ث† ط¸ئ’ط·آ§ط·آ±ط¸ئ’ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° [ط·آ¬ط¸â€¦ط·آ¹أ¢â‚¬عˆط·آ¢ط¸ث†ط·آ±ط¸â€°أ¢â‚¬عˆ] ط·آ¢ط¸â€ ط·آ²ط·آط¸â€¦ط·ع¾ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط·آ´ط¸â€ ط·آ¯ط·إ’ ط¸ث† ط¸ئ’ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط·آ¬ط¸â€ط·آ¨ ط¸â€¦ط·آط·آ¨ط¸â€کط·ع¾ط·آ´ط·آ§ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ڑط·آ¯ط·آ§ط¸â€¦ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ´ط¸ث†ط·آ¯ط·إ’ ط¸ث† ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° [ط·آ¢ط·آ²ط·آ§ط·آ¯ط¸â€°أ¢â‚¬عˆ] ط·آ¨ط·آ±ط·آ¯ط¹آ¯ط·آ§ط¸â€ ط·إ’ ط¸ث† [ط·آ§ط·آ¯ط·آ§ط¸â€° ط·آ¯ط¸ظ¹ط¸â€ أ¢â‚¬عˆ] ط·آ¨ط·آ¯ط¸â€،ط¸ئ’ط·آ§ط·آ±ط·آ§ط¸â€ ط·إ’ ط¸ث† ط·آ¯ط·آ± ط·آ±ط·آ§ط¸â€، [ط·ع¾ط¸â€ڑط¸ث†ط¸ظ¹ط·ع¾ ط·آ¢ط¸ظ¹ط¸ظ¹ط¸â€ أ¢â‚¬عˆ] ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ط·إ’ ط¸ث† ط¸ث†ط·آ§ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ط¹آ¯ط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ط·آ± ط·آ±ط·آ§ط¸â€،. ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·إ’ ط¸ظ¹ط¸ئ’ ط¸ظ¾ط·آ±ط¸ظ¹ط·آ¶ط¸â€، [ط¸â€¦ط¸â€،ط¸â€¦أ¢â‚¬عˆ] ط·آ§ط¸â€ط¸â€،ط¸â€° ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ث† ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ط¸ث†ط¸â€ ط·آ¯ ط·آ¯ط·آ§ط¸â€ ط·آ§ ط¸ث† ط·آط¸ئ’ط¸ظ¹ط¸â€¦ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾! ط¢آ«١ط¢آ» ط·آ¯ط·آ± ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¨ط·آ§ط·آ±ط¸â€،ط·إ’ ط¹آ¯ط¸ظ¾ط·ع¾ط¸â€ ط¸â€° ط·آ§ط·آ³ط·ع¾:
١. ط¸â€¦ط·آ¹ط¸â€ ط·آ§ط¸â€° ط¢آ«ط¸â€¦ط·آ¤ط¸â€ط¸ظ¾ط·آ© ط¸â€ڑط¸â€ط¸ث†ط·آ¨ط¸â€،ط¸â€¦ط¢آ»: ط·ع¾ط¸ظ¾ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ± ط¸â€ ط¸â€¦ط¸ث†ط¸â€ ط¸â€، ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸â€ ط¸ث†ط¸ظ¹ط·آ³ط·آ¯: ط¢آ«ط¸â€¦ط·آ¤ط¸â€ط¸ظ¾ط·آ© ط¸â€ڑط¸â€ط¸ث†ط·آ¨ط¸â€،ط¸â€¦ط¢آ» ط¸ئ’ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط¸â€،ط·آ³ط·ع¾ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط¸â€ ط¹آ¯ط¸ظ¹ط·آ²ط¸â€، ط¸â€¦ط·آ¹ط¸â€ ط¸ث†ط¸â€° ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ±ط¸ث†ط¸â€¦ط¸â€ ط·آ¯ط¸â€° ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ´ط·آ¨ط·آ±ط·آ¯ ط·آ§ط¸â€،ط·آ¯ط·آ§ط¸ظ¾ ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€° ط¸â€ ط·آ¯ط·آ§ط·آ±ط¸â€ ط·آ¯ط·إ’ ط¸ث† ط·آ¨ط·آ§ ط·ع¾ط·آ´ط¸ث†ط¸ظ¹ط¸â€ڑ ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ط¸â€° ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ ط¸â€¦ط·آط·آ¨ط·ع¾ ط·آ¢ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ ط·آ¬ط¸â€ط·آ¨ ط¸â€ ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ¯. ط¢آ«٢ط¢آ» ط·ع¾ط¸ظ¾ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ± ط·آ§ط¸â€ط·ع¾ط·آ¨ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ط·آ± ط·آ´ط·آ±ط·آ ط¸â€¦ط·آ¹ط¸â€ ط·آ§ط¸â€° ط¢آ«ط¸â€¦ط·آ¤ط¸â€ط¸ظ¾ط·آ© ط¸â€ڑط¸â€ط¸ث†ط·آ¨ط¸â€،ط¸â€¦ط¢آ» ط¹â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸â€ ط¸ث†ط¸ظ¹ط·آ³ط·آ¯: ط·آ§ط¸â€ڑط¸ث†ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ«ط·آ±ط¸ث†ط·ع¾أ¢â‚¬عˆط¸â€¦ط¸â€ ط·آ¯ط¸â€° ط·آ¯ط·آ± ط·آ²ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€¦ط·آ¨ط·آ± ط·آ§ط·آ¹ط·آ¸ط¸â€¦ (ط·آµ) ط·آ¨ط¸ث†ط·آ¯ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آط·آ¶ط·آ±ط·ع¾ ط·آ¨ط·آ§ ط¸آ¾ط·آ±ط·آ¯ط·آ§ط·آ®ط·ع¾ ط·آ³ط¸â€،ط¸â€¦ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط·آ²ط¸ئ’ط·آ§ط·ع¾ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ¢ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط·إ’ ط¸â€ڑط¸â€ط·آ¨ ط·آ¢ط¸â€ ط¸â€،ط·آ§ ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ ط¸â€¦ط·ع¾ط¸â€¦ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ³ط·آ§ط·آ®ط·ع¾ ط¸ث† ط·آ§ط·آ² ط¸â€،ط¸â€¦ط¸ئ’ط·آ§ط·آ±ط¸â€° ط·آ¢ط¸â€ ط¸â€،ط·آ§ ط·آ¨ط·آ±ط·آ§ط¸â€° ط·آ¬ط¸â€ ط¹آ¯ ط·آ¨ط·آ§ ط·ط›ط¸ظ¹ط·آ± ط·آ§ط·آ² ط·آ¢ط¸â€ ط¸â€،ط·آ§ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط¸ظ¾ط·آ§ط·آ¯ط¸â€، ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯. ط¢آ«٣ط¢آ» ط·ع¾ط¸ظ¾ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ± ط·آ§ط¸â€ط¸â€¦ط¸ظ¹ط·آ²ط·آ§ط¸â€ ط¸â€،ط¸â€¦ ط¹â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸â€ ط¸ث†ط¸ظ¹ط·آ³ط·آ¯: ط¸â€¦ط¸â€ڑط·آµط¸ث†ط·آ¯ ط·آ§ط·آ² ط¢آ«ط¸â€¦ط·آ¤ط¸â€ط¸ظ¾ط·آ© ط¸â€ڑط¸â€ط¸ث†ط·آ¨ط¸â€،ط¸â€¦ط¢آ» ط¸ئ’ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط¸â€،ط·آ³ط·ع¾ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¨ط·آ§ ط·آ¯ط·آ§ط·آ¯ط¸â€ ط·آ³ط¸â€،ط¸â€¦ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط·آ²ط¸ئ’ط·آ§ط·ع¾ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ´ط·آ§ط¸â€ ط·إ’ ط·آ¯ط¸â€أ¢â‚¬عˆط¸â€،ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ´ط·آ§ط¸â€ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ·ط·آ±ط¸ظ¾ ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ ط¸â€¦ط·ع¾ط¸â€¦ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ´ط¸ث†ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ¨ط¸â€، ط·ع¾ط·آ¯ط·آ±ط¸ظ¹ط·آ¬ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ¯ط·آ± ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ¢ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¯ط·إ’ ط¸ث† ط¸ظ¹ط·آ§ ط·آ§ط¹آ¯ط·آ± ط¸â€¦ط·آ³ط¸â€ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ´ط¸ث†ط¸â€ ط·آ¯ط·إ’ ط¸â€¦ط·آ³ط¸â€ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ ط·آ¯ط·آ± ط·آ¯ط¸ظ¾ط·آ¹ ط·آ¯ط·آ´ط¸â€¦ط¸â€ ط¸ئ’ط¸â€¦ط¸ئ’ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯ط·إ’ ط¸ث† ط¸ظ¹ط·آ§ ط·آ¯ط·آ± ط·آ±ط¸ظ¾ط·آ¹ ط·آ¨ط·آ±ط·آ®ط¸â€° ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ§ط·آ²ط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط·آ¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€° ط¸ئ’ط·آ§ط·آ±ط¸â€° ط·آµط¸ث†ط·آ±ط·ع¾ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ¯ط¸â€،ط¸â€ ط·آ¯. ط¢آ«٤ط¢آ»ط¢آ» ٢. ط·آ§ط·آ¹ط·ع¾ط·آ¨ط·آ§ط·آ± ط¢آ«ط¸â€¦ط·آ¤ط¸â€ط¸ظ¾ط·آ© ط¸â€ڑط¸â€ط¸ث†ط·آ¨ط¸â€،ط¸â€¦ط¢آ»: ط·آ¨ط·آ±ط·آ®ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط·آµط·آ§ط·آط·آ¨أ¢â‚¬عˆط¸â€ ط·آ¸ط·آ±ط·آ§ط¸â€ ط·آ§ط·آ¹ط·ع¾ط¸â€ڑط·آ§ط·آ¯ ط·آ¯ط·آ§ط·آ±ط¸â€ ط·آ¯ ط¢آ«ط¸â€¦ط·آ¤ط¸â€ط¸ظ¾ط·آ© ط¸â€ڑط¸â€ط¸ث†ط·آ¨ط¸â€،ط¸â€¦ط¢آ» ط·آ®ط·آ§ط·آµ ط·آ²ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط¸آ¾ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€¦ط·آ¨ط·آ± ط·آ§ط·آ¹ط·آ¸ط¸â€¦ (ط·آµ) ط·آ§ط·آ³ط·ع¾. ط·آ¯ط·آ± ط·آ¢ط¸â€ ط·آ²ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ ط¸â€ ط¸ث†ط¸آ¾ط·آ§ ط·آ¨ط¸ث†ط·آ¯ ط¸ث† ط¹â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط¹â€ ط¸ظ¹ط·آ²ط¸â€،ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€° ط¸â€ط·آ§ط·آ²ط¸â€¦ ط·آ¨ط¸ث†ط·آ¯ط·إ’ ط·آ§ط¸â€¦ط·آ§ ط·آ§ط¸ئ’ط¸â€ ط¸ث†ط¸â€ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ ط¸â€ڑط·آ¯ط·آ±ط·ع¾ ط¹آ¯ط·آ±ط¸ظ¾ط·ع¾ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·آ¯ط¸ظ¹ط¹آ¯ط·آ± ط¹â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط¹â€ ط¸ظ¹ط·آ²ط¸â€° ط¸ث†ط·آ§ط·آ¬ط·آ¨ ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ³ط·ع¾. ط¸â€ ط¸ث†ط¸ظ¹ط·آ³ط¸â€ ط·آ¯ط¸â€، ط·ع¾ط¸ظ¾ط·آ³ط¸ظ¹ط·آ± ط·آ§ط¸â€ط¸â€¦ط¸ظ¹ط·آ²ط·آ§ط¸â€ ط·إ’ ط¹â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ³ط·آ®ط¸â€ ط¸â€° ط·آ±ط·آ§ ط¸ظ¾ط·آ§ط·آ³ط·آ¯ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ¯ط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ¢ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ ط¸â€ ط·آ§ط·آ¯ط·آ±ط·آ³ط·ع¾ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ´ط¸â€¦ط·آ§ط·آ±ط·آ¯. ط¢آ«٥ط¢آ»