اسلام و روابط بينالمللى - لطیفی پاکده، لطفعلی - الصفحة ١١٧
٢. ط·ع¾ط·آ±ط·آ³ ط·آ§ط·آ² ط·آ®ط·آ¯ط·آ§: ط¸â€،ط¸â€ ط¹آ¯ط·آ§ط¸â€¦ ط·ع¾ط·آ±ط¸ث†ط¸ظ¹ط·آ¬ ط¸ث† ط¹آ¯ط·آ³ط·ع¾ط·آ±ط·آ´ ط¸ظ¾ط·آ±ط¸â€،ط¸â€ ط¹آ¯ ط·آ§ط·آ³ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ط¸â€° ط·آ¨ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ¯ ط·ع¾ط·آ±ط·آ³ ط·آ§ط·آ² ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط·آ±ط·آ§ ط¸â€ط·آط·آ§ط·آ¸ ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ط·â€؛ ط¸ظ¹ط·آ¹ط¸â€ ط¸â€°:
- ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯ ط·آ¨ط·آ±ط·آ®ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط¸ظ¹ط¸â€،ط¸ث†ط·آ¯ط¸ظ¹ط·آ§ط¸â€ ط·إ’ ط¸ئ’ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ ط·آ§ط¸â€ط¸â€،ط¸â€° ط·آ±ط·آ§ ط·ع¾ط·آط·آ±ط¸ظ¹ط¸ظ¾ ط·آ´ط·آ¯ط¸â€، ط¸ظ¹ط·آ§ ط¹آ¯ط·آ²ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ´ ط·آ´ط·آ¯ط¸â€، ط·آ¨ط·آ± ط·آ§ط·آ³ط·آ§ط·آ³ ط¸â€¦ط¸â€ ط·آ§ط¸ظ¾ط·آ¹ ط·آ´ط·آ®ط·آµط¸â€° ط·آ¨ط¸â€، ط·آ®ط¸â€ط¸â€ڑ ط·آ§ط¸â€ط¸â€ط¸â€کط¸عکط¸â€، ط·ع¾ط·آط¸ث†ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯ط·آ§ط·آ¯. ط·آ¯ط·آ± ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¨ط·آ§ط·آ±ط¸â€،ط·إ’ ط¸â€ڑط·آ±ط·آ¢ط¸â€ ط¸â€¦ط·آ¬ط¸ظ¹ط·آ¯ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ظ¾ط·آ±ط¸â€¦ط·آ§ط¸ظ¹ط·آ¯:
ط¸â€¦ط¸ع¯ط¸â€ ط¸عک ط·آ§ط¸â€ط¸â€کط¸عکط·آ°ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸عک ط¸â€،ط¸عکط·آ§ط·آ¯ط¸عˆط¸ث†ط·آ§ ط¸ظ¹ط¸عˆط·آط¸عکط·آ±ط¸â€کط¸ع¯ط¸ظ¾ط¸عˆط¸ث†ط¸â€ ط¸عک ط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط¸ئ’ط¸عکط¸â€ط¸ع¯ط¸â€¦ط¸عک ط·آ¹ط¸عکط¸â€ ط¸â€¦ط¸عکط¸ث†ط·آ§ط·آ¶ط¸ع¯ط·آ¹ط¸ع¯ط¸â€،ط¸ع¯ ... (ط¸â€ ط·آ³ط·آ§ط·طŒ: ٤٦)
ط·آ¨ط·آ±ط·آ®ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط·آ¢ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط¸ئ’ط¸â€، ط¸ظ¹ط¸â€،ط¸ث†ط·آ¯ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ط·إ’ ط¸ئ’ط¸â€ط¸â€¦ط·آ§ط·ع¾ ط·آ±ط·آ§ ط·آ§ط·آ² ط·آ¬ط·آ§ط¸â€،ط·آ§ط¸â€° ط·آ®ط¸ث†ط·آ¯ ط·آ¨ط·آ± ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¹آ¯ط·آ±ط·آ¯ط·آ§ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯ - ط·آ³ط·آ®ط¸â€ ط¸â€° ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ®ط¸ث†ط·آ¯ ط·آ¨ط·آ¯ط·آ§ط¸â€ ط·آ¹ط¸â€¦ط¸â€ ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€¦ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ¯ط¸ظ¹ط¹آ¯ط·آ±ط·آ§ط¸â€ ط¸â€ ط¹آ¯ط¸ث†ط¸ظ¹ط¸ظ¹ط¸â€¦. ط·آ§ط¸â€¦ط·آ±ط¸ث†ط·آ²ط¸â€، ط¸ظ¹ط¸ئ’ط¸â€° ط·آ§ط·آ² ط·آ¯ط¸â€ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€،ط¸â€¦ ط¸ئ’ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ±ط·آ§ط·آ¨ط·آ·ط¸â€، ط·آ®ط¸ث†ط·آ¨ط¸â€° ط·آ¨ط·آ§ ط·آ§ط¸ظ¾ط·آ±ط·آ§ط·آ¯ ط¸â€¦ط·ع¾ط·آ¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯ط·آ§ط·آ±ط¸â€ ط·آ¯ ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط·ع¾ط¸â€ڑط·آ§ط·آ¯ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط¹â€ ط·آ±ط·آ§ ط·آ®ط¸ث†ط·آ¯ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ¢ط¸â€ ط¹â€ ط¸â€، ط¸â€ ط·آµط¸ظ¹ط·آط·ع¾ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯ط·إ’ ط·آ¹ط¸â€¦ط¸â€ ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯. ط·آ¯ط·آ± ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ¨ط·آ§ط·آ±ط¸â€،ط·إ’ ط¸â€ڑط·آ±ط·آ¢ط¸â€ ط¸â€¦ط·آ¬ط¸ظ¹ط·آ¯ ط·آ§ط·آ² ط¸â€¦ط·آ¤ط¸â€¦ط¸â€ ط·آ§ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸آ¾ط·آ±ط·آ³ط·آ¯:
ط¸ظ¹ط¸عکط·آ§ ط·آ£ط¸عکط¸ظ¹ط¸â€کط¸عˆط¸â€،ط¸عکط·آ§ ط·آ§ط¸â€ط¸â€کط¸عکط·آ°ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸عک ط·آ¢ط¸â€¦ط¸عکط¸â€ ط¸عˆط¸ث†ط·آ§ ط¸â€ط¸ع¯ط¸â€¦ط¸عک ط·ع¾ط¸عکط¸â€ڑط¸عˆط¸ث†ط¸â€ط¸عˆط¸ث†ط¸â€ ط¸عک ط¸â€¦ط¸عکط·آ§ ط¸â€ط¸عکط·آ§ ط·ع¾ط¸عکط¸ظ¾ط¸â€™ط·آ¹ط¸عکط¸â€ط¸عˆط¸ث†ط¸â€ ط¸عک. (ط·آµط¸ظ¾: ٢)
ط·آ§ط¸â€° ط¸ئ’ط·آ³ط·آ§ط¸â€ ط¸â€° ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط·آ¢ط¸ث†ط·آ±ط·آ¯ط¸â€،أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸ظ¹ط·آ¯ط·إ’ ط¹â€ ط·آ±ط·آ§ ط¹â€ ط¸ظ¹ط·آ²ط¸â€° ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¹آ¯ط¸ث†ط¸ظ¹ط¸ظ¹ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط¸â€ ط·آ¬ط·آ§ط¸â€¦ ط¸â€ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·آ¯ط¸â€،ط¸ظ¹ط·آ¯ط·ع؛
ط·آ³ط¸آ¾ط·آ³ ط·آ§ط·آ¹ط¸â€ط·آ§ط¸â€¦ ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط¸ئ’ط¸â€ ط·آ¯ ط¹â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸ئ’ط·آ§ط·آ±ط¸â€° ط¸â€ ط·آ²ط·آ¯ ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط¹آ¯ط¸â€ ط·آ§ط¸â€،ط¸â€° ط·آ¨ط·آ²ط·آ±ط¹آ¯ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾. ط·آ¨ط¸â€، ط·آ³ط·آ®ط¸â€ ط·آ¯ط¸ظ¹ط¹آ¯ط·آ±ط·إ’ ط·آ§ط·آ² ط·آ¬ط¸â€¦ط¸â€ط¸â€، ط¸â€¦ط·آµط·آ§ط·آ¯ط¸ظ¹ط¸â€ڑ ط¹آ¯ط¸â€ ط·آ§ط¸â€،ط·آ§ط¸â€ ط¸ئ’ط·آ¨ط¸ظ¹ط·آ±ط¸â€،ط·إ’ ط¸ظ¹ط¸ئ’ط¸â€° ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¯ط¸ظ¹ط¹آ¯ط·آ±ط·آ§ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط¸â€، ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸ئ’ط¸â€° ط·آ§ط¸â€¦ط·آ± ط¸ئ’ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€¦ ط¸ث†ط¸â€ط¸â€° ط·آ®ط¸ث†ط·آ¯ ط¸â€،ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€ ط·آ±ط·آ§ ط·آ§ط¸â€ ط·آ¬ط·آ§ط¸â€¦ ط¸â€ ط·آ¯ط¸â€،ط¸ظ¹ط¸â€¦.
ط¸ئ’ط¸عکط·آ¨ط¸عˆط·آ±ط¸عک ط¸â€¦ط¸عکط¸â€ڑط¸â€™ط·ع¾ط·آ§ط¸â€¹ ط·آ¹ط¸ع¯ط¸â€ ط·آ¯ط¸عک ط·آ§ط¸â€ط¸â€ط¸â€کط¸عکط¸â€،ط¸ع¯ ط·آ£ط¸عکط¸â€ ط·ع¾ط¸عکط¸â€ڑط¸عˆط¸ث†ط¸â€ط¸عˆط¸ث†ط·آ§ ط¸â€¦ط¸عکط·آ§ ط¸â€ط¸عکط·آ§ ط·ع¾ط¸عکط¸ظ¾ط¸â€™ط·آ¹ط¸عکط¸â€ط¸عˆط¸ث†ط¸â€ ط¸عک. (ط·آµط¸ظ¾: ٣)
ط¸â€ ط·آ²ط·آ¯ ط·آ®ط·آ¯ط·آ§ ط¸â€ ط·آ§ط¸آ¾ط·آ³ط¸â€ ط·آ¯ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط¹â€ ط¸ظ¹ط·آ²ط¸â€° ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط¹آ¯ط¸ث†ط¸ظ¹ط¸ظ¹ط·آ¯ ط¸ث† ط·آ§ط¸â€ ط·آ¬ط·آ§ط¸â€¦ ط¸â€ ط·آ¯ط¸â€،ط¸ظ¹ط·آ¯.
ط·آ±ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ط¸â€° ط·آ±ط·آ§ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ´ط·آ§ط·آ¹ط·آ± ط·آ´ط¸ظ¹ط·آ±ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ³ط·آ®ط¸â€ ط¸آ¾ط·آ§ط·آ±ط·آ³ط¸â€° ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸ئ’ ط¹آ¯ط¸ظ¾ط·ع¾ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾: ط¢آ«ط·آ¯ط¸ث† ط·آµط·آ¯ ط¹آ¯ط¸ظ¾ط·ع¾ط¸â€، ط¹â€ ط¸ث†ط¸â€ ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸â€¦ ط¸ئ’ط·آ±ط·آ¯ط·آ§ط·آ± ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ³ط·ع¾.ط¢آ» ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ´ط·آ¹ط·آ± ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¶ط·آ±ط·آ¨أ¢â‚¬عˆط·آ§ط¸â€ط¸â€¦ط·آ«ط¸â€ ط¸â€،ط¸â€¦ ط·آ´ط·آ¯ط¸â€، ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط·آ¨ط·آ±ط·آ¯ط·آ§ط·آ´ط·ع¾ط¸â€° ط·آ¢ط·آ²ط·آ§ط·آ¯ ط·آ§ط·آ² ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آط·آ¯ط¸ظ¹ط·آ« ط¸â€¦ط¸â€°أ¢â‚¬عˆط·ع¾ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ ط·آ¯ ط·آ¨ط·آ§ط·آ´ط·آ¯ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ§ط¸â€¦ط·آ§ط¸â€¦ ط·آµط·آ§ط·آ¯ط¸â€ڑ (ط·آ¹) ط¸ظ¾ط·آ±ط¸â€¦ط¸ث†ط·آ¯:
ط¸ئ’ط¸عˆط¸ث†ط¸â€ ط¸عˆط¸ث†ط·آ§ ط·آ¯ط¸عˆط·آ¹ط¸عکط·آ§ط·آ©ط¸â€¹ ط¸â€ط¸ع¯ط¸â€ط¸â€ ط¸â€کط¸عکط·آ§ط·آ³ط¸ع¯ ط·آ¨ط¸ع¯ط·ط›ط¸عکط¸ظ¹ط·آ±ط¸ع¯ط·آ£ط¸â€ط¸â€™ط·آ³ط¸ع¯ط¸â€ ط¸عکط·ع¾ط¸ع¯ط¸ئ’ط¸عˆط¸â€¦ط¸â€™ ط¸â€ط¸ع¯ط¸ظ¹ط¸عکط·آ±ط¸ث†ط¸â€™ط·آ§ ط¸â€¦ط¸ع¯ط¸â€ ط¸â€™ط¸ئ’ط¸عˆط¸â€¦ط¸عˆ ط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط¸ث†ط¸عکط·آ±ط¸عکط·آ¹ط¸عک ط¸ث†ط¸عک ط·آ§ط¸â€ط·آ§ط·آ¬ط¸â€™ط·ع¾ط¸ع¯ط¸â€،ط¸عکط·آ§ط·آ¯ط¸عک ط¸ث†ط¸عک ط·آ§ط¸â€ط·آµط¸â€کط¸عکط¸â€ط¸عکط·آ§ط·آ©ط¸عک ط¸ث†ط¸عک ط·آ§ط¸â€ط¸â€™ط·آ®ط¸عکط¸ظ¹ط·آ±ط¸عک ط¸ظ¾ط¸عکط·آ¥ط¸ع¯ط¸â€ ط¸â€کط¸عک ط·آ°ط¸عکط¸â€ط¸ع¯ط¸ئ’ط¸عک ط·آ¯ط¸عکط·آ§ط·آ¹ط¸ع¯ط¸ظ¹ط·آ©ط¸إ’. ط¢آ«١ط¢آ» ط¸â€¦ط·آ±ط·آ¯ط¸â€¦ ط·آ±ط·آ§ ط·آ¨ط¸â€، ط·ط›ط¸ظ¹ط·آ± ط·آ§ط·آ² ط·آ²ط·آ¨ط·آ§ط¸â€ ط·ع¾ط·آ§ط¸â€ ط·آ¨ط¸â€، ط·آ®ط¸ث†ط·آ¨ط¸â€° ط¸ظ¾ط·آ±ط·آ§ ط·آ®ط¸ث†ط·آ§ط¸â€ ط¸ظ¹ط·آ¯ ط·ع¾ط·آ§ ط·آ¯ط·آ± ط·آ´ط¸â€¦ط·آ§ ط¸آ¾ط·آ±ط¸â€،ط¸ظ¹ط·آ²ط¸ئ’ط·آ§ط·آ±ط¸â€°ط·إ’ ط¸ئ’ط¸ث†ط·آ´ط·آ´ط·إ’ ط¸â€ ط¸â€¦ط·آ§ط·آ² ط¢آ«٢ط¢آ» ط¸ث† ط¸â€ ط¸ظ¹ط¸ئ’ط¸â€° ط·آ¨ط·آ¨ط¸ظ¹ط¸â€ ط¸â€ ط·آ¯ ط·آ²ط¸ظ¹ط·آ±ط·آ§ ط·آ§ط¸ظ¹ط¸â€ ط·آ§ط·آ³ط·ع¾ ط¸ئ’ط¸â€، ط·آ¯ط·آ¹ط¸ث†ط·ع¾ط¹آ¯ط·آ± ط·آ§ط·آ³ط·ع¾.