١١. وسرانجام پيام شهيد بردوش، بار تعهد ومسئوليت برپشت، لباس تقوى و شهامت در بر، عشق وشهادت دردل شوررهايى درسر، سلاح ايمان بركف، زره صبربرقامت، آتش خشم مقدس درسينه، خون غيرت دررگها، ورگ مردانگى درتن ... وبه حركتى سكون ناپذيرپرداختن واز نقشه‌هاى خائنانه دشمن بى‌خبر نماندن، واز انديشه رهايى انسان‌ها از اسارتهانياسودن، وتاگاه مردن تلاش كردن، وبه مقام قرب الهى رسيدن.» «١» آرى، تربت پاك نخستين سرور شهيدان، حمزه دلاور نيز در احد مزار عموم است، ومردم به تربت او تبّرك مى‌جويند. «٢» تازگى پيكر شهيدان‌ چنانكه پيش از اين نيز يادآور شديم قرآن كريم زنده بودن شهيدان را باصراحت بيان كرده واين آيه در باره حمزه شأن نزول يافته‌است، كه «ولاتَحْسَبَنَّ الَّذينَ قُتِلُوا » «٣» علاوه براين، در برخى موارد پيكر پاك شهيدان و مؤمنان واقعى باگذشت سالها بدون تغيير و سالم بوده و از پوسيدگى و متلاشى شدن محفوظ مى ماند؛ همانطور كه پيكر پاك شهيدان احد ساليان بسيارى پس از شهادتشان تر و تازه بود، درست مانند لحظه اى كه به شرف شهادت نايل آمدند و هيچ اثر و نشانه اى از گذشت زمان بر اجساد پاك آنان نبود، و شگفت آور اينكه هنوز خون تازه در رگهاى آنان وجود داشت.
چهل و شش سال بعد از ماجراى احد نهرى را به دستور معاويه از قبور شهداى احد گذرانيدند كه موجب ظاهر شدن پيكر پاك شهداى احد گرديد كه تر و تازه مثل غنچه هاى گل با كفنهاى تازه ظاهر شدند گويى كه ديروز دفنشان كرده‌اند.