شگفتي‌هاى آفرينش (ترجمه توحيد مفضل) - ميرزايي، نجفعلي - الصفحة ١٥٠ - ويژگيهاى گياهان دارويى

مى‌دانى كه گياه «پيزر» از ريزترين و كوچكترين گياهان به شمار مى‌رود.

در اين گياه و همانند آن، سود و مصلحت فراوان نهفته است. از اين پيزر كاغذها ساخته مى‌شود كه پادشاهان و رعايا را به كار آيد، حصيرى به دست مى‌آيد كه همه مردم به كار مى‌برند، غلافها به دست مى‌آيد كه براى نگاهدارى ظروف آبگينه و غير آن استفاده مى‌شود و در ميان ظرفهاى شكستنى مى‌نهند تا نشكند و ...

از اينكه در صغير و كبير و ريز و درشت و با ارزش و بى‌ارزش آفرينش مصالح فراوان نهفته شده درس عبرت بگير. پست‌ترين آنها عذره انسان و سرگين حيوان است كه كثافت و نجاست در آن گرد آمده ولى براى كشتزارها و سبزيها از چنان ارزشى برخوردار است كه چيزى جاى آن را نمى‌گيرد. تا جايى كه هيچ گياهى از آنچنان رشد و نموى برخوردار نمى‌شود مگر با چيزى كه از مردم دفع مى‌شود و هيچ گاه به آن نزديك نمى‌شوند.

بدان كه منزلت و مكانت هر چيزى به حسب قيمت آن نيست. بلكه اين دو، دو قيمت متفاوتند كه در دو بازار به كار مى‌آيند، چه بسا چيزى در بازار كاسب بى‌ارزش و كم فايده باشد ولى در ميدان دانش، ارزشمند و بلكه نفيس باشد.

پس به خاطر كم قيمتى، چيزى را بى‌اعتبار مشمار. اگر شيفتگان و طالبان دانش كيميا به خواص عذره و مدفوع پى مى‌بردند آن را با قيمتى گران و با بيشترين قيمتها مى‌خريدند.

مفضّل مى‌گويد: در اين وقت ظهر شد و مولايم- عليه السّلام- براى اقامه نماز برخاستند و فرمودند: به خواست خداى جلّ و علا بامدادان به نزد من آى. من نيز در حالى كه از آنچه به من آموخته بود شادمان و فرحناك بودم و خداى را در برابر نعماتش سپاس مى‌گفتم برخاستم و شبانگاه را با سرور و راحتى تمام آرميدم.