شگفتي‌هاى آفرينش (ترجمه توحيد مفضل) - ميرزايي، نجفعلي - الصفحة ١٣٨ - فوايد كوهها

باران، بدنها را نرم مى‌كند، هوا را صاف و پاكيزه مى‌گرداند و وبا را از ميان مى‌برد، آفات درختان و گياهان را كه «يرقان» مى‌نامند، نابود مى‌كند و ديگر فوايد [ى كه ذكر آنها به درازا مى‌كشد.] اگر كسى بگويد: آيا در برخى از سالها از شدت و كثرت باران زيانهاى فراوان به هم نمى‌رسد؟ يا نزول تگرگ غلات را نابود نمى‌سازد؟ و بخار حاصل از آن، در هوا باعث بيماريهاى فراوان و آفات بسيار نمى‌گردد؟

[در پاسخ‌] گفته مى‌شود: گاه در نزول باران زياده‌روى مى‌شود؛ زيرا به سود انسان است و با اين كار از فرو رفتن در گناه و استمرار و اصرار بر آن پرهيز مى‌كند. در اين صورت مصلحت دينى و اخروى مهمتر و راجحتر از زيان احتمالى در مال اوست.

[فوايد كوهها]

اى مفضّل! در اين كوهها كه از سنگ و خاك پديد آمده بنگر. غافلان پنداشته‌اند كه آنها زايد و بى‌مصرفند، حال آنكه سود فراوان دارند.

برف بالاى كوهها مى‌نشيند تا آنها كه به آن محتاجند از آن بهره برند. از آنچه كه ذوب مى‌شود چشمه‌ساران پر آب مى‌جوشد چشمه‌ها، رودها و جويبارها پديد مى‌آيند. در نتيجه در كوهها انواع رويندگان و گياهان دارويى كه در دشت نمى‌رويد مى‌رويد.

نيز غارها و دره‌هايى در آنهاست كه حيوانات وحشى و درندگان موذى را پناه داده.