شگفتيهاى آفرينش (ترجمه توحيد مفضل) - ميرزايي، نجفعلي - الصفحة ١٠٢ - راز هوش حيواناتى چون بز كوهى، روباه و دلفين
است تا آدمى از آلودگى و بيماريهاى گونهگون جان سالم به در برد؟
[راز هوش حيواناتى چون بز كوهى، روباه و دلفين]
اى مفضّل! در هوش حيوانات انديشه كن و بنگر كه خداوند جلّ و علا چگونه از سر لطف و رحمت و براى آنكه حيوانات بىعقل و انديشه از نعمتى محروم نگردند در سرشت آنها هوش و كياست نهاد؟
نوعى بز نر كوهى از مارها تغذيه مىكند بر اثر آن، تشنگى سختى مىيابد.
از هراس آنكه مبادا سمّ در جانش منتشر شود و او را هلاك گرداند، بر كرانه آب مىايستد، بسيار ناله مىزند و صدا مىكند ولى ذرهاى از آن نمىنوشد؛ زيرا اگر بنوشد بزودى هلاك مىگردد.
بنگر كه سرشت اين حيوان چگونه آفريده شده كه از هراس زيان نوشيدن آب، آن تشنگى شديد را بر خود هموار مىسازد؟ براستى كه حتى انسان انديشمند و عاقل نيز غالبا در چنين زمانى تحمل و خويشتندارى نمىتواند.
«روباه» نيز هنگامى كه گرسنگى شديد بر او غالب مىآيد، به پشت مىخوابد. شكمش را باد مىكند تا پرندهاى مردهاش بپندارد. وقتى كه بر آن نشست روباه بر آن مىجهد، به چنگش مىآورد و آن را مىخورد. جز آن كسى كه اين گونه و از راه اين حيله متكفل روزى روباه شده چه كسى روباه بىعقل و انديشه را بر اين نيرنگ يارى داده است؟
همچنين از آنجا كه روباه از آن صولت و قدرت و توان حملهورى ديگر درندگان برخوردار نيست به او هوش و ذكاوت داده شده تا از راه نيرنگ و فريب زندگى كند.