مثنوى بلند عشق (پژوهشى در صدور و محتواى زيارت جامعه كبيره) - يدالله پور، بهروز - الصفحة ٥١

پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود: «على قسيم النار و الجنه»[١] با توجه به پذيرش اين روايت در نگاه عالمان شيعه و سنى، امام على عليه السلام محل مراجعه مردم و جداكننده بهشتيان از جهنمى‌ها مى‌باشند كه خود بيان ديگرى از «اياب الخلق اليكم» مى‌باشد.[٢]

از امام كاظم عليه السلام روايت شده است كه فرمود: «اى سماعه، بازگشت اين مردم و محاسبه اعمال اين مردم نيز با ماست».[٣]

پرسش ٨. مفهوم فراز «بكم فتح اللَّه و بكم يختم و بكم ينزّل الغيث ...» چيست؟

براى فتح و ختم معناى متعددى نقل شده كه چند مورد آن عبارت است از:

فتح به معناى گشودن و بازكردن و ختم به معناى بستن.

فتح به معناى آغاز كردن، تأسيس كردن، و ختم به معناى پايان دادن، به پايان رسانيدن.

فتح به معناى شناساندن و ياد دادن و ختم به معناى عاقبت به خير كردن.

اما براى عبارت فوق چندين نكته مهم را مى‌توان بدست آورد كه هيچ كدام از آنها با توحيد افعالى منافات ندارد و به اذن خداست.

١. نزول رحمت و برقرارى نظام تكوين و آفرينش آن به بركت وجود گرامى‌

[١] - امالى، صدوق، ص ٨٩.

[٢] - فى رحاب الزياره الجامعه الكبيره، قبانچى، ج ٢، ص ٢٥٦.

[٣] - روضه كافى، كلينى، ص ١٥٤.