مثنوى بلند عشق (پژوهشى در صدور و محتواى زيارت جامعه كبيره) - يدالله پور، بهروز - الصفحة ٤٨

در زيارت جامعه و با مطالعه روايات وارد شده درباره امامان عليه السلام مى‌توان به توسعه فكرى در حوزه امام‌شناسى دست يافت.

پرسش ٧. فراز «و اياب الخلق اليكم و حسابهم عليكم» با آيه شريفه‌ «إِنَّ إِلَيْنا إِيابَهُمْ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا حِسابَهُمْ»[١] چگونه سازگار است؟

در توضيح اين فراز از زيارت جامعه و سازگارى آن با آيه شريفه سوره غاشيه نكاتى اشاره مى‌شود:

١. معناى «اياب» بازگشت با اراده را به طرف مقصد گويند پس عبارت‌ «و اياب الخلق اليكم» به معناى آن است كه دوستان و دشمنان حضرات معصومين به سوى آنان با اراده خود بازگشت مى‌نمايند چرا كه اگر از دوستان باشند براى اين كه مورد تفقد و تفضل و انعام و اكرام شان قرار گيرند به سوى معصومين بر مى‌گردند و اگر از مخالفان باشند برخى با علم به مقامات اولياى الهى و برخى به جهت جداسازى صف آنها از اولياى الهى، در آن صحنه حاضر مى‌شوند و چشم طمع به بهره‌گيرى از نورشان و لطف‌شان در قيامت دارند.

٢. آيه شريفه به لفظ متكلم مع الغير آمده است: «إِنَّ إِلَيْنا إِيابَهُمْ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا حِسابَهُمْ» و چنانكه در تفسير طبرى‌[٢] آمده است غالباً در قرآن مجيد

[١] - غاشيه( ٨٨)، آيات ٢٥ و ٢٦.

[٢] - ج ٣٠، ص ١٠٦.