مثنوى بلند عشق (پژوهشى در صدور و محتواى زيارت جامعه كبيره) - يدالله پور، بهروز - الصفحة ٤٩
هر زمان كه حضرت حق سبحانه به لفظ جمع به خود نسبت داده است و مراد از آن جميع كارگزاران الهى اعم از فرشتگان و پيامبران و ... مىباشد و استبعادى نيست در اين معنا كه ائمه اطهار عليهم السلام نيز شامل اين مجموعه بوده باشد چه اين كه هرگاه ملائكه حساب توانند كرد چرا ائمه هدى عليهم السلام نتوانند.[١] و اين تناقضى ميان فراز زيارت و آيه شريفه پديد نمىآورد بلكه مؤيد آن است. بر اين اساس محاسب بودن و مرجع بودن ائمه در طول محاسب بودن و مآب بودن خداى تعالى است نه در عرض آن.
٣. مرحوم علامه مجلسى در تفسير اين فراز از زيارت آوردهاند: «اى رجوع الخلق فى الدنيا لجميع امورهم اليهم و الى كلامهم و الى مشاهدهم او فى القيامه للحساب و هو اظهر فالمراد بقوله تعالى «ان الينا ايابهم» اى الى اوليائنا كما دلت عليه اخبار كثيرة»[٢]؛ «بازگشت مردم در دنيا در تمامى امورشان به آن بزرگواران و سخنان حيات بخش آنان و به آستان مقدسه و مرقد نورانىشان است و در قيامت براى حسابرسى كه اين معنا آشكارتر است و مراد آيه شريفه اين است كه بازگشت مردم به سوى اولياء ماست كه روايات زيادى آن را تأييد و دلالت مىكند».
٤. از آيات قرآن مجيد به دست مىآيد كه خداوند متعال براى تدبير امر عالم، فرشتگان زيادى دارد كه در قرآن «فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً»[٣] تعبير شده است.
[١] - در حريم ولايت، آقا نجفى اصفهانى، ص ١٣٨.
[٢] - بحارالانوار، علامه مجلسى، ج ٩٩، ص ١٣٩.
[٣] - نازعات( ٧٩)، آيه ٥.