مثنوى بلند عشق (پژوهشى در صدور و محتواى زيارت جامعه كبيره) - يدالله پور، بهروز - الصفحة ٥٢
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و ائمه اطهار عليهم السلام است. يعنى علت غايى آفرينش و نظام تكوين، آن بزرگواران هستند. بايد توجه داشت كه خداوند متعال جهان هستى را براى انسان آفريده و نظام هستى را در تسخير انسان قرار داده است.
«سَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ دائِبَيْنِ وَ سَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ»[١].
و گل سر سبد عالم هستى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و ائمه اطهاراند عليهم السلام كه نمونه اعلاى انسان كاملند يعنى اگر باران نازل مىشود، اگر آسمانها و زمين برقرار است اگر بلاها از جهان دفع مىشود به بركت وجود آن بزرگواران است اين بزرگان هدف غايى خلقتاند و اين مسأله با توحيد هم منافات ندارد.
در اين فراز امام هادى عليه السلام مفعول «فتح و ختم» را بيان ننمودهاند امر خاصى را به عنوان مفتوح و مختوم ذكر نكرده است. اطلاق عبارت فتح و ختم تمام امور تكوين و تشريع و در همه عوالم ملك و ملكوت را شامل مىشود.[٢] و اين از معارف بلندى است كه نيازمند تأمل وانديشهاى ژرف است.
معناى ديگر كه در بيان اين فراز گفته شده است اين است كه آغاز خلافت الهى در نظام با شماست و پايان بخش آن هم با دولت كريمه شماست.
«بكم فتح اللَّه اى فى الوجود او الخلافه او جميع الخيرات و الباء تحتمل السببه او الصله و بكم يختم اى دولتكم آخر الدول و الدوله فى الاخره ايضا لكم»[٣]؛ «خداوند آفرينش يا خلافت خويش يا همه خير و بركت را با شما آغاز كرد و نيز دولت شما آخرين دولت در دنياست كه خداوند با آن جهان را به پايان مىرساند
[١] - ابراهيم( ١٤)، آيه ٣٣.
[٢] - سيماى ائمه در زيارت جامعه كبيره، نظامى، ج ٣، ص ٢٢٧.
[٣] - بحارالانوار، علامه مجلسى، ج ٩٩، ص ١٤٤.