مثنوى بلند عشق (پژوهشى در صدور و محتواى زيارت جامعه كبيره) - يدالله پور، بهروز - الصفحة ٣٧

پرسش ٤. علت گفتن تكبيرات در آغاز زيارت جامعه كبيره چيست؟

با توجه به اين كه زائر در مقام زيارت امام عليه السلام كمالاتى كه در زيارت نامه‌ها بالاخص زيارت جامعه كبيره را بيان مى‌دارد و برخى از فرازهاى اين زيارت بزرگ، فراتر از درك انسان‌هاى عادى و معمولى بلكه از درك بسيارى از اهل علم مى‌باشد و نيز براى اين كه آن بزرگواران به نحو احسن و بدور از افراط و غلو زيارت شوند دستور به بيان تكبيرات قبل از آغاز زيارت داده‌اند.

معانى متعددى از بيان تكبيرات در آغاز زيارت بيان شده است كه برخى از آن موارد عبارتند از:

١. اعتراف به عظمت خداوند و برتر شمردن خداوند از هر وصف و ثنا مى‌باشد و بعد از اين اعتراف، به ثناگويى و شمارش كمالات اهل‌بيت عليهم السلام‌[١].

مرحوم مجلسى اول مى‌گويند: تكبيرهاى صدگانه براى تفهيم اين نكته است كه عظمت و كبريايى تنها از آن خداست.[٢] زيرا معناى اللَّه اكبر به فرموده امام صادق عليه السلام اين است كه خداوند بزرگ‌تر از آن است كه توصيف شود.[٣]

٢. اظهار تعظيم در برابر حق تعالى است كه چنين امامان بزرگوار و حقايق وجوديه‌اى را از خود صادر نموده و ما را به توجه و توسل به ايشان مفتخر نموده است. به عبارت ديگر، اين تكبيرات، جهت احترام به امامان و تعظيم شعائر است كه امامان هر چه دارند از خداوند دارند.

[١] - ادب فناى مقربان، جوادى آملى، ج ١، ص ٨٣.

[٢] - روضه المتقين، ج ٥، ص ٤٥٣.

[٣] - توحيد، صدوق، ص ٣١٢، روايت اول و دوم.