در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ٣٠ - «بداء» از ديدگاه دانشمندان شيعه

و روشن شدن چيزى نيست كه از خدا مخفى بوده باشد بلكه تمام كارهايى كه در آفرينش براى او آشكار شده پيش از آن كه به وجود آيد، هميشه براى او معلوم بوده است»[١].

شيخ طوسى (رحمه الله) مى گويد:

«حقيقت بداء در لغت، آشكار شدن است و به همين دليل مى گويند: بدا لنا سور المدينه؛ يعنى: ديوار شهر براى ما آشكار شد و: بدا لنا وجه الرأى؛ يعنى: دليل نظريه براى ما آشكار شد. و در صورتى كه اين لفظ به خدا نسبت داده شود، بايد گفت كه نسبت دادن قسمتى از آن به خدا جايز است وقسمتى از آن جايز نيست؛ اما آنچه جايز است آن است كه: خود نسخ را برساند و نسبت دادن آن به خدا يك نوع توسعه در معناست. وهر آنچه از امام صادق (ع) وامام باقر (ع) روايت شده كه شامل نسبت دادن بداء به خداى تعالى مى باشد، به اين معناست، نه معنايى كه نسبت دادن آن به خداوند، جايز نيست (مثل تحصيل علمى كه قبلًا آن را نداشته است).

و دليل اطلاق اين لفظ بر خداى متعال تشبيه است؛ يعنى آنچه دلالت بر نسخ دارد وبه وسيله آن براى مكلّفان، چيزى آشكار مى شود كه سابقاً آشكار نبود وعلمى از آن را به دست آنان مى دهد كه قبلًا به دست آنان نرسيده بوده آن را «بداء» نام نهاده اند[٢].


[١] - تصحيح اعتقادات الاماميه: ٦٦ چاپ دار المفيد.

[٢] - عدة الاصول: ٢/ ٢٩.