در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ٢١ - بداء در قرآن كريم
بداء در قرآن كريم
بحث «بداء» از جمله مسائل مهمّ كلامى است كه بحث گسترده اى را در ميان دانشمندان علم كلام بر جاى نهاده است وبه همين دليل، حاوى نكات دقيق وحسّاس مى باشد.
«بداء») در لغت به معناى: آشكارى بعد از پنهانى است و در گفتگوهاى عاميانه در مورد عوض شدن نظر، فكر، اهداف ومقاصد به كار برده مى شود؛ مثلًا مى گويند: نظرش چنين بود، سپس برايش بداء حاصل شد. روشن است كه بداء به اين معنا در درون خود، يك جهل گذشته ويك علم جديد دارد وهر دو از خداى تعالى منتفى است؛ زيرا علم خداى سبحان، ذاتى بوده و از جهل گذشته مبرّا است.
اگر در معناى لغوى «بداء» دقّت كنيم، مى بينيم كه از دو عنصر، تركيب يافته است[١]:
١- جهل گذشته وعلم فعلى.
٢- عوض شدن نظر، اغراض واهداف، به تبعيت از علم فعلى.
حال كدام يك از دو عنصر ياد شده با توحيد سازگار نيست؟ اوّلى يا دوّمى ويا هر دو؟
[١] - ر. ك: مجمع البحرين: ١/ ١٧٠- ١٦٧.