تجارت در آينده: درآمدى بر سازمان تجارت جهانى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ١٧ - گات «نهادى موقتى» براى تقريبا نيم قرن

همچنان در دستور مذاكره بود. اين ٢٣ كشور اعضاى مؤسس گات شدند (به طور رسمى به آنها «طرفهاى متعاهد» مى‌گويند).

رؤساى تجارى‌ مديران كل گات و سازمان تجارت جهانى‌

* سر اريك ويندهم وايت (انگلستان) ٦٨- ١٩٤٨

* اوليور لانگ (سوييس) ٨٠- ١٩٦٨

* آرتور دانكل (سوييس) ٩٣- ١٩٨٠

* پيتر ساترلند (ايرلند) (گات) ٩٤- ١٩٩٣ وWTO ١٩٩٥

* رناتو روجيرو (ايتاليا)[١] ١٩٩٩- ١٩٩٥

منشورITO سرانجام در كنفرانس تجارت و اشتغال ملل متحد در هاوانا در مارس ١٩٤٨ پذيرفته شد.

ليكن عدم تصويب آن در برخى مجالس كشورها، غير ممكن بودن آن را اثبات كرد. جدى‌ترين مخالفت در كنگره آمريكا صورت گرفت، گرچه دولت آمريكا خود يكى از نيروهاى پيش‌برنده اين منشور و تأسيس‌ITO بود. در سال ١٩٥٠ دولت ايالات متحده آمريكا اعلام كرد كه به دنبال تصويب منشور هاوانا نخواهد بود و در نتيجه‌ITO عملا حذف شد. گرچه‌GATT موقت بود ولى تنها ابزار چند جانبه‌اى بود كه براى اداره كردن تجارت بين‌المللى از سال ١٩٤٨ تا تشكيل سازمان تجارت جهانى در سال ١٩٩٥ كاربرد داشت.

حدود نيم قرن، متن حقوقى اصلى گات باقى ماند و تغيير چندانى نداشت. ملحقاتى به شكل موافقتنامه‌هاى «ميان چند طرف» (يعنى با عضويت داوطلبانه) اضافه گرديد و تلاشها براى كاهش تعرفه‌ها همچنان ادامه يافت. عمده اين تلاشها از طرييق مجموعه مذاكرات چند جانبه با عنوان «دور تجارى» صورت گرفت. بزرگترين حركتها در آزادسازى تجارى بين‌المللى از طريق همين دورهاى تجارى زير نظر گات انجام شده است. در سالهاى اوليه، دورهاى تجارى گات بر كاهش بيشتر تعرفه‌ها متمركز بوده است. سپس در دور كندى كه در اواسط دهه ١٩٦٠ برگزار شد موافقتنامه ضد دامپينگ گات شكل گرفت. دور توكيو در دهه هفتاد مهمترين گام را براى از بين بردن آن دسته از

[١] - از سال ١٩٩٩ تا سال ٢٠٠٢ آقاى مايك مور از كشور زلاندنو مديركل سازمان تجارت جهانى است و از سپتامبر ٢٠٠٢ آقاى سوپاچاى پانيچياكدى معاون نخست‌وزير تايلند عهده‌دار سمت مذكور خواهد شد.