تجارت در آينده: درآمدى بر سازمان تجارت جهانى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ١١٤ - چگونگى ارتباط سازمان تجارت جهانى و موافقتنامه هاى زيست محيطى

تجارى اعمال نمايند. از بين اين موافقتنامه‌ها مى‌توان به پروتكل مونترال در خصوص حفظ لايه اوزون، كنوانسيون بازل(Basel) در مورد تجارت و حمل‌ونقل زباله‌هاى خطرناك با عبور از مرزهاى بين‌المللى و كنوانسيون تجارت بين‌المللى گونه‌هاى در معرض خطر(CITES) اشاره كرد.

به طور خلاصه، كميته تجارت و محيط زيست سازمان تجارت جهانى اعلام مى‌دارد كه اصول اساسى اين سازمان درباره عدم تبعيض و شفافيت، با تدابير بازرگانى لازم براى حفظ محيط زيست، از جمله اقداماتى كه بر اساس موافقتنامه‌هاى زيست‌محيطى به عمل مى‌آيد، مغايرتى ندارد. اين كميته همچنين بيان مى‌كند كه بندهاى موجود در قراردادهاى مربوط به كالاها، خدمات و داراييهاى فكرى به دولتها اين اجازه را مى‌دهد تا به سياستهاى زيست محيطى داخلى خود اولويت بيشترى بدهند.

كميته تجارت و محيط زيست سازمان تجارت جهانى اظهار مى‌دارد كه مؤثرترين راه برخورد با مسائل زيست محيطى بين‌المللى عمل به موافقتنامه‌هاى زيست‌محيطى است.

اين كميته همچنين متذكر مى‌شود كه اين رويكرد، در واقع مكمل كار سازمان تجارت جهانى در يافتن راه‌حل‌هاى مورد توافق بين‌المللى براى مشكلات بازرگانى است.

مقررات سبز

در اين قسمت، مثالهايى از مقررات موجود در موافقتنامه‌هاى سازمان تجارت جهانى، كه به مسائل زيست‌محيطى مربوطند، ذكر مى‌شود:

ماده ٢٠ گات: سياستهايى كه بر تجارت كالاهاى حفظكننده زندگى يا سلامت انسان، حيوان و گياه تأثير گذارند تحت شرايط خاص از نظامات معمول گات(GATT) معاف هستند.

- موافقتنامه موانع فنى تجارت (شامل استانداردهاى توليدى و صنعتى) و تدابير بهداشتى و بهداشت نباتى (سلامت و بهداشت حيوانى و نباتى): اهداف زيست‌محيطى را صراحتا به رسميت مى‌شناسد.

- موافقتنامه كشاورزى: برنامه‌هاى زيست‌محيطى از كاهش يارانه‌ها معاف هستند.

- موافقتنامه يارانه‌ها و اقدامات جبرانى:

پرداخت حداكثر ٢٠ درصد هزينه شركتهايى كه خود را با قوانين جديد زيست‌محيطى تطبيق داده‌اند به عنوان يارانه مجاز است.

- موافقتنامهه داراييهاى فكرى: دولتها مى‌تواند از صدور پروانه اختراع در مورد محصولاتى كه زندگى يا سلامتى انسان، حيوان و گياه را به خطر مى‌اندازند يا احتمال خطر و آسيب جدى به محيط زيست در آنها متصور است امتناع ورزند (ماده ٢٧(TRIPS) ).

- ماد ١٤ گاتس: سياستهايى كه بر تجارت خدمات حفظكننده زندگى يا سلامت انسان، حيوان و گياه تأثير گذارند تحت شرايط خاص ااز نظامات معمولى گاتس(GATS) معاف هستند.