خدمات معامله شوند. اصل «مزيت نسبى»[١] بيان مى‌دارد: كشورها در صورتى به كاميابى مى‌رسند كه از داراييهاى در دسترسشان بهره‌بردارى نمايند و روى كالاها و خدماتى تمركز كنند كه مى‌توانند بهخ بهترين وجه توليد نمايند و سپس به مبادله اين محصولات با محصولاتى كه ساير كشورها به بهترين وجه توليد مى‌كنند مبادرت ورزند. بنگاهها در بازار داخلى كاملا طبيعى عمل مى‌كنند، اما در بازار بين‌المللى چطور؟ به نظر اكثر بنگاهها هرچه بازار بزرگتر باشد توان بالقوه آنها نيز بيشتر است. آنها تا زمانى كه به اندازه كارا برسند مى‌توانند توسعه يابند و به مشتريان بيشترى دسترسى داشته باشند. به عبارت ديگر، سياستهاى تجارت آزاد (سياستهايى كه جريان كالاها و خدمات را به طور نامحدود اجازه مى‌دهد) نتايج حاصل از توليد بهترين محصولات با بهترين طراحى و با بهترين قيمت را چند برابر مى‌كند.

اما موفقيت در تجارت ايستا نيست. قدرت رقابت سالم در محصولات خاصى مى‌تواند از منظور اقتصاددان كلاسيك «ديويد ريكاردو»، از اصطلاح مزيت نسبى چيست؟[٢]

فرض كنيد كشور «الف» در توليد اتومبيل از كشور «ب» بهتر عمل مى‌كند و كشور «ب» در توليد نان. واضح است كه اگر هر دو كشور در محصولات خود متخصص شوند و آن را تجارت كنند هر دو نفع مى‌برند. اين همان وضعيت «مزيت مطلق»[٣] است.

ولى اگر كشورى در توليد هر محصولى بد عمل كند، آيا تجارت، همه توليدكنندگان را از فعاليت خارج مى‌كند؟ بر اساس نظر ريكاردو پاسخ منفى است. دليل آن همان اصل «مزيت نسبى» است كه يكى از قدرتمندترين بينش‌ها در علم اقتصاد مى‌باشد.

طبق اصل مزيت نسبى، حتى اگر كشور «الف» در توليد هر محصولى اعم از اتومبيل و نان از كشور «ب» بهتر عمل مى‌كند، باز هم دو كشور از اين تجارت نفع مى‌برند. اگر كشور «الف» در توليد

[١] (*) جايزه نوبل اعطايى به پل ساموئلسن را يكى از رياضيدانان به نام استينس لا اولم اين‌گونه زير سؤال برد:« در كل علوم اجتماعى قضيه‌اى را به من نشان دهيد كه هم حقيقت داشته باشد و هم مورد پذيرش و عمل باشد». چند سال طول كشيد تا ساموئلسن پاسخ را پيدا كند( مزيت نسبى). يعنى« از نظر منطقى حقيقى است و نيازى به بحث با يك رياضيدان ندارد و اينكه ناچيز نيست؛ زيرا به وسيله هزاران دانشمند كه هرگز قادر نبوده‌اند تا آن زمان اين دكترين( نظريه) را درك كنند يا آن را پس از اينكه به آنان توضيح داده شد باور نمايند، تصديق شده است.

[٢] (**)comparative advantage

[٣] (***)absolute advantage