تجارت در آينده: درآمدى بر سازمان تجارت جهانى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ٢٤ - آيا دور اروگوئه به منزله پايان دادن به همه دورها بود؟

سردترين دوره خود شد.

على رغم چشم‌انداز ضعيف سياسى، كار فنى به طور قابل توجهى ادامه يافت كه به تنظيم اولين پيش‌نويس موافقتنامهه نهايى منجر شد. پيش‌نويس «سند نهايى» را مديركل گات، آرتور دانكل، رئيس رسمى مذاكرات، تنظيم كرد و در دسامبر ١٩٩١ در ژنو در دستور كار قرار گرفت. اين متن تمامى قسمت‌هاى دستور العمل «پونتادل استه» را برآورده مى‌ساخت. تنها استثنا در اينجا بود كه فهرست تعهدات كشورهاى شركت‌كننده را در زمينه كاهش حقوق و عوارض واردات و بازكردن بازارهاى خدمات دربرنداشت.

اين پيش‌نويس مبنايى براى موافقتنامه نهايى قرار گرفت.

در طول دو سال بعد، مذاكرات، با حالت انتظار شكست قريب الوقوع تا پيش‌بينى دستيابى به موفقيت در آينده نزديك ادامه يافت. چندين سقف زمانى تعيين و منقضى شدند. نكات اختلاف‌برانگيز جديدى به بخش كشاورزى، خدمات، دسترسى به بازار، قواعد ضد دامپينگ و ايجاد يك نهاد جديد اضافه شدند. اختلافات بين ايالات متحده آمريكا و جوامع اروپايى‌[١] دستيابى به يك نتيجه نهائى و موفق را تحت الشعاع قرار داد.

در نوامبر ١٩٩٢، ايالات متحده و اتحاديه اروپا[٢] اكثر اختلافاتشان در زمينه كشاورزى را با روشى حل كردند كه به طور غير رسمى توافق"Blair House " ناميده مى‌شود. در ژوييه ١٩٩٣ گروه چهار"Quad " (ايالات متحده، اتحاديه اروپا، ژاپن و كانادا) اعلام كردند كه در مذاكرات تعرفه‌ها و ساير موضوع‌هاى مرتبط (دسترسى به بازار) به پيشرفت مهمى دست يافته‌اند. حل نهايى موضوعات و مذاكرات براى دسترسى به بازار كالاها و خدمات، تا ١٥ دسامبر ١٩٩٣ طول كشيد (گرچه برخى از مسائل نهايى در مذاكرات دسترسى به بازار ظرف چند هفته بعد كامل شدند). در ١٥ آوريل ١٩٩٤، تمام وزراى ١٢٣ كشور شركت‌كننده در اجلاس مراكش توافق فوق‌الذكر را امضا كردند.

اين تأخير فوايدى دربرداشت. از جمله باعث مذاكراتى شد كه پيشرفت بيشترى را نسبت به آنچه در ١٩٩٠ ممكن بود، حاصل كرد. براى مثال برخى از جنبه‌هاى مربوط به خدمات و دارايى فكرى و همچنين تشكيل سازمان تجارت جهانى از آن جمله است. اما

[١] (*)European Communities

[٢] (**)

European Union) Officially European Communities in WTO(