گفتگوي افسران جوان با فرمانده پيرامون جنگ نرم - مُهری، محمد جواد - الصفحة ٣٥
میشمارد، همکاری امریکا با نهادهای بین المللی مانند سازمان ملل و از مجرای آن، دستیابی به «مشروعیت» است[١].
دانشجو: اساساً مفهوم و ماهیت جنگ نرم چیست، در این باره توضیحاتی بفرمایید؟
استاد:
جنگ نرم، جنگ متفاوت از جنگ سخت بوده و با مفاهیم چون تهدید نرم و قدرت نرم مرتبط میباشد. در ماهیت شناسی جنگ نرم در واقع به دنبال فهم چیستی و چگونگی آن هستیم. اگر در جنگ سخت و نظامی از خشونت و ابزار سخت به عنوان عامل اجبار برای تحمیل خواست و اراده یک طرف به طرف دیگر استفاده میگردد، در جنگ نرم، با استفاده از قدرت نرم و بدون توسل به خشونت، خواستهها تعقیب میشود. همان گونه که تهدید و جنگ با مفاهیمی چون امنیت ملی، انسجام ملی و ثبات سیاسی مرتبط بوده و در هم تنیدگی دارد، جنگ نرم نیز با همین مفاهیم ارتباط تنگاتنگ دارد. اگر در قدرت سخت تجهیزات و ادوات نظامی پشتوانه جنگ سخت به حساب میآید، قدرت نرم پشتوانه اصلی جنگ نرم است. همان طور که گفته شد قدرت نرم را برای اولین بار «جوزف نای» در سال ١٩٩٠ مطرح کرد و آن را این گونه تعریف کرد: «قدرت نرم توانایی کسب چیزی است که میخواهیم از طریق جذب به جای اجبار به دست آوریم». از نظر «نای» اساس قدرت بر ارزشها نهاده شده است. در جنگ نرم، باورها، ارزشها و عقاید مورد هجوم قرار میگیرد و بر این اساس میتوان جنگ نرم را این گونه تعریف کرد: «جنگ نرم مجموعهای از اقدامات است که دگرگونی در هویت فرهنگی و الگوهای رفتاری مورد قبول یک نظام سیاسی را دنبال میکند و در واقع به دنبال نوعی سلطه در ابعاد سه گانه حکومت، اقتصاد و فرهنگ است».
[١]١. برگرفته از کتاب «جمهوری اسلامی و قدرت نرم»، ص٢٧ به بعد.