شرح حكمة الإشراق سهروردي - قطب الدين الشيرازي - الصفحة ٧

قطب الدّين آثار فراوان و برجسته‌اى از خود به يادگار گذاشت كه از مهمترين آنها مى‌توان كتابهاى زير را نام برد: نهاية الإدراك في دراية الأفلاك در هيئت و نجوم، شرح كلّيات قانون از ابن سينا در علم پزشكى، درّة التّاج لغرّة الدّباج به زبان فارسى در فلسفه، شرح حكمة الاشراق سهروردى، براى آگاهى بيشتر از شرح احوال و آثار و سفرها و حوادث زندگى او مى‌توان به منابع زير مراجعه كرد: مقدّمۀ مرحوم سيّد محمّد مشكاة بيرجندى بر كتاب درّة التّاج، تهران ١٣٢٠، و نيز مقالۀ ملاّ قطب شيرازى، مرحوم مجتبى مينوى در يادنامۀ ايرانى مينورسكى باهتمام ايرج افشار از انتشارات دانشگاه تهران ١٣٤٨، و همچنين مقالۀ قطب الدّين شيرازى رياضى‌دان و منجّم زبردست ايرانى از دكتر ابو القاسم قربانى در مجلّۀ راهنماى كتاب جلد يازدهم، و بالاخره فصلى كه دكتر جان والبريج تحت عنوان زندگى و زمان قطب الدّين در كتاب حكمة الاشراق: قطب الدّين شيرازى و سنّت اشراقى فلسفۀ اسلامى نوشته كه در سال ١٩٩٢ در دانشگاه هاروارد امريكا چاپ شده است. در اين منابع مى‌توان منابع مهم ديگر كه مى‌تواند براى شرح حال تفصيلى و بررسى آثار او مفيد باشد بدست آورد.

آنچه كه بيش از همه مهم مى‌نمايد شرح حالى است كه خود قطب الدّين از خود در آغاز شرح كلّيات قانون ابن سينا ياد كرده است كه خلاصۀ آن چنين است:

«من از خاندانى بودم كه به صناعت پزشكى مشهور بودند و آنان با دم عيسايى و دست موسايى خود به علاج مردم و اصلاح مزاج آنان مى‌پرداختند. در آغاز جوانى، به تحصيل اين فن و فراگيرى مجمل و مفصّل آن شايق شدم، شب بيدارى را بر خود واجب و راحتى و خواب را بر خود حرام ساختم تا آنكه كتابهاى مختصر در پزشكى را فرا گرفتم و درمانهاى متداول را مشاهده كردم و در همۀ مطالبى كه به پزشكى وابسته است ممارست نمودم و همۀ اين كوششها تحت ارشاد و راهنمايى پدرم امام همام ضياء الدّين مسعود بن مصلح كازرونى بود كه در اين فن به اجماع اقران، بقراط زمان و جالينوس اوان خود بود. وقتى من در پزشكى به حدس صائب و نظر ثاقب