شرح حكمة الإشراق سهروردي

شرح حكمة الإشراق سهروردي - قطب الدين الشيرازي - الصفحة ١١

امّا حكمت بحثى، به درستى كه او محكم گردانيد اساس و بنيان آن را، و استوار ساخت قواعد و اركان آن را، و تعبير كرد از معانى صحيحۀ لطيفۀ آن به عبارات دلپذير و الفاظ مختصر مفيد بى‌نظير به نوعى كه مزيدى بر آن در همه اذهان متصوّر نيست، خصوصا در كتاب مشارع و مطارحات كه در آنجا استيفاى ابحاث متقدّمين و متأخّرين نموده است، و اصول و قواعد حكماى مشّايين را شكسته و برهم زده است، و استوار گردانيده است آراء و معتقدات حكماى پيشين را. و اكثر اين سخنان و ايرادات و مناقضات و سؤالات از تصرّفات ذهن سليم و تدقيقات طبع مستقيم و از مكنونات علم قويم اوست، و اين اقوى شاهديست بر قوّت او در حكمت بحثى و علوم رسمى» .

شرح شهرزورى با كوشش حسين ضيائى تربتى در سال ١٣٧٢ در تهران منتشر گرديده ولى از شرح قطب الدّين فقط چاپ سنگى در اختيار بود كه در سال ١٣١٤ هجرى قمرى در تهران چاپ شده بود. از اين روى نياز به يك چاپ بهتر احساس مى‌شد و مؤسّسۀ مطالعات اسلامى پس از نشر شرح منظومۀ سبزوارى و قبسات ميرداماد و برخى از آثار ابن سينا در صدد نشر اين كتاب بود و از استاد شيخ عبد اللّه نورانى خواسته بود كه عهده‌دار اين امر مهم گردد ولى عوائق زمان و مصادمات دهر خوّان ايشان را از انجام اين امر مهم بازمى‌داشت تا اينكه چند سال پيش موفّق شدند همۀ كتاب را از نسخۀ چاپ سنگى استنساخ و آن را با نسخه‌اى خطّى كه در كتابخانۀ ملّى به شمارۀ ١٣٧٢/ع موجود است مقابله فرمايند. اين نسخه به سال ٧٥٤ در يزد به وسيلۀ ابراهيم بن محمّد فيروزانى از روى نسخه‌اى كه از روى مسوّدۀ مصنّف تحرير يافته كتابت شده است و در پايان نسخه تصريح گرديده كه تأليف كتاب در ماه رجب سال ٦٩٤ صورت پذيرفته است. اين نسخه متعلّق به كتابخانۀ سلطنتى بوده و مهر ناصر الدّين شاه قاجار در صفحۀ آغازين آن ديده مى‌شود. استاد نورانى در ميانۀ كار دچار بيمارى شدند كه توانائى انجام كار را از دست دادند. از اين جهت مقابله مجدّد و اصلاحات و نمونه‌خوانى‌ها و گردآورى فهارس را حقير به