توضيح مسايل جنگى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٣٠ - المسألة الرابعة فى المحارب الساعى للفساد

بلى اگرزن يا مرد قبل از اينكه بچنگ مسلمانها بيفتد توبه كند احكام چهارگانه كه تماماً حدود شرعى ميباشد از آنان ساقط ميشود ولى حقوق مردمى مانند قصاص و انتقام و رد اموال بحال خود باقى است و بتوبه از بين نمى‌رود.

در روايات و كلمات فقهاى بزرگوار ما در تفسير محارب تشهير و كشيدن سلاح اخذ شده است‌[١]. و ظاهرا دليل آن لفظ محارب است كه مستلزم حمل و تشهير سلاح ميباشد.

ولى بنظر نگارنده اعتبار آن لازم نيست چه محارب را با افساد در ارض يكى بدانيم و چه مغاير زيرا در فرض دوم مفهوم مفسد مواردى را كه برشمرديم شامل ميشود و در فرض اول وقتى مفهوم محارب را بر مفهوم مفسد حمل نموديم اعتبار حمل و تشهير سلاح بى‌دليل ميشود و اما حمل مفهوم مفسد بر محارب كه نتيجه آن اعتبار حمل سلاح بشود بسيار بعيد بنظر ميرسد. و پس از مدتى بر فتواى شهيد ثانى در شرح لمعه واقف شدم و ايشان نيز حمل و تشهير سلاح را معتبر نميدانند.

[١] - فى صحيح ضريس عن الباقر:

من حمل السلاح بالليل فهو محارب الا ان يكون رجلا ليس من اهل الريبة

صفحه ٥٣٧ ج ١١ الوسايل