جهاد اكبر - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٥٨ - قدم اوّل در تهذيب
بار گناه و معصيت قلب را سياهتر ساخت، چگونه مىتوانيد خود را بسازيد و مهذب كنيد؟ هر نفسى كه مىكشيد، هر قدمى كه برمىداريد، و هر لحظهاى كه از عمر شما مىگذرد، اصلاح مشكلتر گرديده ممكن است ظلمت و تباهى بيشتر شود. هر چه سن بالا رود، اين امور منافى با سعادت انسان زيادتر شده قدرت كمتر مىگردد؛ پس، به پيرى كه رسيديد ديگر مشكل است موفق به تهذيب و كسب فضيلت و تقوى شويد؛ نمىتوانيد توبه كنيد؛ زيرا توبه با لفظ اتوب إلى اللّه تحقق نمىيابد؛ بلكه ندامت و عزم بر ترك لازم است [٥٧]. پشيمانى و عزم بر ترك گناه براى كسانى كه پنجاه سال يا هفتاد سال غيبت و دروغ مرتكب شده، ريش خود را در گناه و معصيت سفيد كردهاند، حاصل نمىشود. چنين كسانى تا پايان عمر مبتلايند.
جوانان ننشينند كه گرد پيرى سر و روى آنان را سفيد كند. (ما به پيرى رسيدهايم و به مصايب و مشكلات آن واقفيم) شما تا جوان هستيد مىتوانيد كارى انجام دهيد؛ تا نيرو و اراده جوانى داريد مىتوانيد هواهاى نفسانى، مشتهيات دنيايى، و خواستههاى حيوانى، را از خود دور سازيد.
ولى اگر در جوانى به فكر اصلاح و ساختن خود نباشيد، ديگر در پيرى كار از كار گذشته است. تا جوانيد فكرى كنيد؛ نگذاريد پير و فرسوده شويد.
قلب جوان لطيف و ملكوتى است و انگيزههاى فساد در آن ضعيف
[٥٧] از امير مؤمنان است كه فرمود: إنّ الإستغفار درجة العلّيّين. و هو اسم واقع على ستّة معان:
أوّلها النّدم على ما مضى. و الثّانى العزم على ترك العود إليه أبدا ... (همانا استغفار درجه علّيين است. و آن اسمى است كه واقع مىشود بر شش معنى. اوّل آنها پشيمانى بر گذشته است. دوم، عزم بر بازنگشتن به سوى آن إلى الابد ...) نهج البلاغة، ص ١٢٨١، «حكمت» ٤٠٩. و براى اطلاع بيشتر درباره توبه رجوع كنيد به شرح چهل حديث، امام خمينى، حديث ١٧.