جهاد اكبر - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٣ - اهميت تهذيب و تزكيه نفس

عز و جل دور شده‌ايد. قضيه آن «سنگ» را شنيده‌ايد كه به جهنم سرازير شد؟ پس از هفتاد سال صداى آن از قعر جهنم به گوش رسيد. به حسب نقلى حضرت رسول (ص) فرمود پيرمرد هفتاد ساله‌اى بود كه مرد، و در اين مدت هفتاد سال رو به جهنم مى‌رفت! [١٥] مواظب باشيد مبادا پنجاه سال، بيشتر يا كمتر، در حوزه‌ها با كد يمين و عرق جبين جهنم كسب نماييد! بايد به فكر باشيد. در زمينه تهذيب و تزكيه نفس و اصلاح اخلاق برنامه تنظيم كنيد؛ استاد اخلاق براى خود معين نماييد؛ جلسه وعظ و خطابه، پند و نصيحت تشكيل دهيد. خودرو نمى‌توان مهذب شد. اگر حوزه‌ها همين طور از داشتن مربى اخلاق و جلسات پند و اندرز خالى باشد، محكوم به فنا خواهد بود. چطور شد علم فقه و اصول به مدرّس نياز دارد، درس و بحث مى‌خواهد، براى هر علم و صنعتى در دنيا استاد و مدرس لازم است، كسى خودرو و خودسر در رشته‌اى متخصص نمى‌گردد، فقيه و عالم نمى‌شود، ليكن علوم معنوى و اخلاقى، كه هدف بعثت انبيا و از لطيفترين و دقيقترين علوم است، به تعليم و تعلم نيازى ندارد و خودرو و بدون معلم حاصل مى‌گردد؟! كرارا شنيده‌ام سيد جليلى‌ [١٦] معلم اخلاق و


[١٥] كلمات مكنونه، فيض كاشانى، ص ١٢٣.

[١٦] سيد على بن سيد محمد (ف ١٢٨٣ ه. ق.) از بزرگان زهد و عرفان زمان خود. از شيخ انصارى و سيد حسين، امام جمعه شوشتر، اجازه داشت. سيد مدتها در شوشتر به شغل قضاء و افتاء اشتغال داشت؛ سپس به نجف اشرف مهاجرت كرد، و در آنجا به درس فقه شيخ انصارى حاضر مى‌شد، و شيخ نيز در درس اخلاق او حضور مى‌يافت. وى وصىّ شيخ انصارى بود، و پس از وفات شيخ به جاى او بر كرسى تدريس نشست. مرحوم سيد على استاد و مربى آخوند ملا حسين قلى همدانى است كه خود شاگردان بسيار داشت و به ارشاد آنان مى‌پرداخت و بزرگانى مانند ميرزا جواد ملكى تبريزى، سيد احمد كربلايى، شيخ محمد بهارى، سيد على قاضى تبريزى، علامه طباطبايى همه از راه يافتگان و تربيت شدگان مكتب او هستند.