جهاد اكبر - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٤ - عنايات الهى

آن به حق تعالى توجه پيدا كند و مهذب گردد. راه همين است و غير از اين راهى نيست؛ ولى انسان بايد با پاى خويش اين راه را بپيمايد تا نتيجه بگيرد. و اگر از اين راه هم نتيجه‌اى به دست نيامد و بشر گمراه معالجه نشد و استحقاق نعمتهاى بهشتى را نيافت، در موقع نزع و جان دادن فشارهايى بر او وارد مى‌كند، بلكه برگردد و متوجه شود. باز هم اگر اثر نبخشيد، در قبر و عالم برزخ و در عقبات هولناك بعد از آن، فشارها و عذابهايى وارد مى‌آورد تا پاك و منزه گردد و به جهنم نرود. تمام اين‌ها عناياتى است از جانب حق تعالى كه از جهنمى شدن انسان جلوگيرى نمايد. اگر با تمام اين عنايات و توجهات حقه بارى تعالى معالجه نشد چه طور؟ ناچار نوبت آخرين علاج كه همانا داغ كردن است مى‌رسد. چه بسا كه انسان مهذب و اصلاح نشود و اين معالجات مؤثر واقع نگردد، و محتاج باشد كه خداوند كريم مهربان بنده خود را به آتش اصلاح كند؛ همانند طلايى كه بايد در آتش خالص و پاك گردد.

در ذيل آيه شريفه‌ لابِثينَ فيها احْقاباً [٢٨] روايت شده كه اين «حقب» براى اهل هدايت و كسانى است كه اصل ايمانشان محفوظ باشد. [٢٩] براى من و جناب‌عالى است اگر مؤمن باشيم. هر حقبش چند هزار سال است خدا مى‌داند. مبادا كار به جايى برسد كه ديگر اين علاجها مفيد و مؤثر واقع‌


[٢٨] «در آن روزگاران دراز درنگ كنند.» (نبأ- ٢٣) و حقب يا حقب، زمان دراز.

[٢٩] و روى العيّاشىّ بأسناده عن حمران قال سئلت أبا جعفر عليه السلام عن هذه الآية: «لابِثينَ فيها أَحْقاباً» فقال هذه في الّذين يخرجون من النّار. (عياشى با سند خود از حمران روايت مى‌كند كه از امام باقر (ع) در مورد آيه «در آن مدّتها درنگ مى‌كنند» پرسش كردم.

حضرت فرمودند: اين در مورد كسانى است كه از آتش خارج مى‌شوند.) مجمع البيان، ج ١٠، ص ٤٢٤؛ ذيل آيه ٢٣ نبأ.