حج ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٢ - کعبه و نقش اجتماعی آن
تُعْرَفَ اخْبارُهُ وَ یذْکرَ وَ لاینْسی وَ لَوْکانَ کلُّ قَوْمٍ انَّما یتَکلَّمونَ [١] عَلی بِلادِهِمْ وَ ما فیها هَلَکوا وَ خَرِبَتِ الْبِلادُ وَ سَقَطَتِ الْجَلَبُ وَ الْارْباحُ وَ عَمِیتِ الْاخْبارُ وَ لَمْیقِفوا (ظ) عَلی ذلِک. فَذلِک عِلَّةُ الْحَجِّ.
[هشام بن الحکم گوید: از امام صادق علیه السلام پرسیدم: علت چیست که بندگانخدا مکلّف به حج و طواف خانه خدا شدهاند؟ فرمود: خداوند خلایق را آفرید ... و آنان را به کاری که طاعت در دین و مصلحت امر دنیای آنهاست فرمان داد، و در حج اجتماع مردم را از شرق و غرب قرار داد تا یکدیگر را بشناسند، و هر قومی کالای تجاری خود را از شهری به شهر دیگر برد، و بدین وسیله چارواداران و شتربانان سود برند، و نیز آثار و اخبار رسول خدا صلی الله علیه و آله شناخته و گفتگو گردد و به فراموشی سپرده نشود. و اگر هر قومی فقط در سرزمین خود و در مورد آنچه مربوط به همان جاست سخن گویند (اتکا کنند) همه از بین میروند و شهرها ویران میگردد و صادرات و واردات و سودی صورت نمیگیرد و خبرها پوشیده میماند و به هیچ یک از این منافع دست نمییابند. این است علت حج.]
ایضاً صفحه ١٣٧، باب ٤، حدیث ٢:
کانَ علِی صَلَواتُ اللَّهِ عَلَیهِ یقولُ لِوُلْدِهِ: یا بَنِی، انْظُروا بَیتَ رَبِّکمْ فَلایخْلُوَنَّ مِنْکمْ فَلاتُناظَروا.
[١]. یتَّکلونَ (ظ)