هم‌چنین اعتراض به پیامبر(صل)- اعتراض لسانی یا قلبی- همانند موارد پیش منع شده است. قرآن کریم با بیان این مطلب که اگر كسی پس از آشکارشدن امر هدایت و ارشادِ پیامبر با ایشان به مخالفت برخیزد، راهى غیر از راه مؤمنان واقعی را پیش‌رو قرار داده و خدا او را به آن‌چه روى خود را بدان سو كرده واگذارد که در نهایت چه سوءعاقبتی برای او خواهد بود.[٧٣] همین معامله برای اعتراض‌کنندگان و کسانی که به قصد نافرمانی، مخفیانه نجوا می‌کنند نیز وجود خواهد داشت که همه بر خلاف مسیر تقوای الهی است.[٧٤]

عدّه‌ای اذیّت و آزار مردم را ملازم کار خود قرار داده‌اند تا آن‌جا که از رنجاندن پیامبر خدا نیز خودداری نکرده‌اند، خداوند آنان را در دنیا و آخرت لعن نموده و مورد دورباش خود قرار داده و برای ایشان عذابی خفّت‌بار آماده ساخته است.[٧٥] علاوه آنان که بدون قصدِ آزار بلکه گلایه‌وار وارد بر پیامبر(صل) شده و باعث رنجش ایشان می‌شوند نیز مورد بازخواست واقع شده‌اند. امام جعفر صادق(ع) در این‌باره فرموند: شبی پیامبر اکرم(صل) نماز عشاء را به تأخیر انداخت. یکی از اصحاب در حالی که از تأخیر پیش آمده گلایه‌مند بود به در خانه ایشان آمد. پیامبر(صل) در جواب آن شخص فرمودند:

لیس لكم أن تؤذونی و لا تأمرونی، إنّما علیكم أن تسمعوا و تطیعوا؛[٧٦] شما مردم حق ندارید من را اذیّت کنید و یا به من امر کنید بلکه بر شما است که کلام من را بشنوید و اطاعت کنید.

این آیه علاوه بر برخورد ناپسندانه و اعتراض به پیامبر٦، نافرمانی و عدم تبعیّت از دستورات ایشان را نیز آزار به حساب آورده است. همگی این امور باعث رنجش رسول خدا می‌شده و مورد نهی قرآن کریم قرار گرفته است. پس اگر نافرمانی در زمان رسول خدا نهی شده، چرا نافرمانی و بی‌احترامی پس از ایشان این حکم را نداشته باشد؟!

از آن‌چه تاکنون بیان شد، لزوم رعایت ادب و احترام در برابر شخصیّت نبیّ اسلام با تبعیّت و

[٧٢]. توبه، آیه ١٢٠.

[٧٣]. نساء، آیه ١١٥.

[٧٤]. مجادله، آیه ٩.

[٧٥]. احزاب، آیه ٥٧.

[٧٦]. کنز الدقائق، ج ١٠، ص ٤٤٠.