حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٤٨ - بازیابی و اعتبارسنجی آثار «علی بن مهزیار» با تکیه بر بخش اصول کتاب الکافی

عسکری(ع) به‌دست می‌آید. در پاسخ می‌توان گفت که این مصطلح تنها بر شیعه‌بودن «علی بن مهزیار» دلالت می‌کند نه چیزی دیگر.

برخی گفته‌اند که «علی بن مهزیار» زمان غیبت را درک کرده است؛ اما چنین چیزی ثابت نیست و داستان تشرف ابن‌مهزیار به خدمت امام عصر(ع) مربوط به «علی بن ابراهیم بن مهزیار» است.[١٢١]

به‌نظر می‌رسد، ایشان پیش از امام هادی(ع) از دنیا رفته است؛ ازاین‌رو در اَسناد وی[١٢٢] درباره شهادت امام هادی(ع) (٢٥٤ق)[١٢٣] سخنی دیده نمی‌شود. دیگر اینکه با توجه به مقام وی نزد اهل‌بیت؟عهم؟،[١٢٤] اگر پس از امام هادی(ع) زنده ‌بود، به‌طور عادی باید روایتی از امام حسن عسکری(ع) روایت نقل می‌کرد؛ بنابراین وفات «علی بن مهزیار» از محرم ٢٢٩ق[١٢٥] تا پیش از شهادت امام هادی(ع) در سال ٢٥٤ق است.

در جلالت و بزرگی او همین بس که امام جواد(ع) در چند توقیع، وی را ستوده است.[١٢٦] نجاشی او را دارای باوری درست و ثقه دانسته وگفته، در روایتش طعنی نیست.[١٢٧] طوسی او را با این سه ویژگی مدح کرده است: ثقه، جلیل‌القدر، واسع الروایة.[١٢٨]

از وی آثار بسیاری گزارش شده است. برقی کتاب‌های او را از «حسین بن سعید» می‌داند و می‌گوید: «ابن‌مهزیار»، بر سه‌کتاب وضو، صلاة و حج چند برابر و بر سایر کتاب‌ها، اندکی افزوده است.[١٢٩] علاوه بر این، «علی بن مهزیار» کتاب‌هایی هم جداگانه تصنیف کرد. نجاشی عنوان‌های آن‌ها را چنین نام برده است:


[١٢١]. همان.

[١٢٢]. این اسناد در همین مقاله بررسی خواهند شد.

[١٢٣]. الارشاد، ج ٢، ص ٢٩٧.

[١٢٤]. فهرست مصنفی الشیعه، ص ٢٥٣

[١٢٥]. بر اساس گزارش نجاشی، ابن اخی‌رواد محرم ٢٢٩ از علی بن مهزیار حدیث شنیده است. فهرست مصنفی الشیعه، ص١٤٥.

[١٢٦]. اختیار معرفة الرجال، ص ٥٥٠-٥٥١.

[١٢٧]. فهرست مصنفی الشیعه، ص ٢٥٣.

[١٢٨]. فهرست کتب الشیعه، ص ٢٦٥.

[١٢٩]. همان.