حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٤٧ - بازیابی و اعتبارسنجی آثار «علی بن مهزیار» با تکیه بر بخش اصول کتاب الکافی

است.

ابن‌شهر آشوب، «علی بن مهزیار» را از خواص اصحاب امام کاظم(ع) دانسته،[١١٤] اما این قول اثبات نشده است؛ چراکه حسین بن سعید، «علی بن مهزیار» را به امام رضا(ع) آشنا کرده و سبب شده او به امامت معرفت پیدا کند.[١١٥] حال چگونه ممکن است، او از اصحاب خاصِ امام کاظم(ع) باشد؟![١١٦] البته شیخ صدوق سندی در ثواب الأعمال آورده که به ملاقات «علی بن مهزیار» با امام کاظم(ع) دلالت می‌کند، سند چنین است:

أبو‌یعقوب‌ یوسف‌ بن‌ السخت‌ عن الحسن بن سهل البصری عن علی بن مهزیار قال: دخلت على أبی‌الحسن موسى بن جعفر(عهما)‌[١١٧]

اما در سند نامبرده تصحیف رخ داده است، نام صحیح راوی «الحسن بن علی بن مهران» است؛ چراکه عیناً همین سند و متن در الکافی با ذکر نام صحیح راوی آمده است؛ سند الکافی این‌گونه است:

عن إبراهیم بن إسحاق الأحمر عن الحسن بن سهل عن الحسن بن علی بن مهران‌، قال: دخلت على أبی‌الحسن موسى‌(ع)‌[١١٨]

از روایتی چنین استفاده شده که «علی بن مهزیار» زمان امام حسن عسکری(ع) را درک کرده است، روایت چنین است:

محمد بن یعقوب عن محمد بن یحیى عمن حدثه عن إبراهیم بن مهزیار قال: كتبت إلى أبی‌محمد(ع) أن مولاك علی بن مهزیار أوصى أن یحج عنه من ضیعة صیر ربعها لك ....[١١٩]

آیت‌الله خویی روایت را ضعیف و دست‌کم مرسل شمرده است؛[١٢٠] البته از این حدیث استفاده نمی‌شود که «علی بن مهزیار» زمان امام عسکری(ع) را درک کرده؛ زیرا از ظاهر روایت برمی‌آید که «علی بن مهزیار» از دنیا رفته و برادرش درباره وصیت او، از امام حسن عسکری(ع) سؤال می‌پرسد. ممکن است گفته شود که از ترکیب «مولاک»، زنده‌بودن «علی بن مهزیار» در زمان امام


[١١٤]. مناقب آل ابی‌طالب :، ج‌٤، ص ٣٢٥.

[١١٥]. الرجال، ص ٣٥٤.

[١١٦]. معجم ‌رجال‌ الحديث، ج ١٢، ص ١٩٨.

[١١٧]. ثواب الأعمال، ص ١٧٥.

[١١٨]. الكافی، ج‌١٣، ص ٩٠.

[١١٩]. همان، ج ٨، ص ٣٢٠. ‌

[١٢٠]. معجمرجال الحديث، ج ١٣، ص ٢١٢.