حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٨ - حجیّت سنّت پیامبر(صل) از زبان قرآن کریم

آن چه شما را نهی كرده باز ایستید». همانا رسول خدا(صل) استوار و موفّق و مؤید به روح القدس بود، نسبت به سیاست و تدبیر خَلق هیچ گونه لغزش و خطایی نداشت و به آداب خدا تربیت شده بود ...[٤٨]

قرآن با بیان خاتمیّت رسل توسط حضرت محمد بن عبدالله(صل) می‌فرماید:

مَا كاَنَ محُمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِّن رِّجَالِكُمْ وَ لَكِن رَّسُولَ اللَّهِ وَ خَاتَمَ النَّبِینَ وَ كاَنَ اللَّهُ بِكلُّ‌ شىْءٍ عَلِیمًا؛[٤٩] محمّد پدر هیچ یك از مردان شما نیست، ولی فرستاده خدا و خاتم پیامبران است و خدا همواره بر هر چیزی داناست.

بیان تمام این خصوصیات ویژه برای پیامبر خدا(صل) نشان از برتری و فضیلت ایشان داشته، عقل را بر لزوم تبعیّت و اسوه قراردادن چنین شخصیّتی ملزم می‌کند. آن‌چه از بیانات قرآن پیرامون صاحب اختیاربودن پیامبر از جانب خدا، رهبری و هدایت امّت و خصوصیات ویژه ایشان استفاده می‌شود، همه در راستای معرفی کامل آن شخصیّت است که در همه حال مطیع خدای خود بوده و بشری که قصد نیل به سعادت دارد باید راه او را سرلوحه و عمل و فرمایش او را حجّت بر اعمال و کردار خویش قرار دهد.

ج) آیات گویای لزوم تبعیّت از پیامبر ٦

آن‌چه پیش‌تر از عصمت پیامبر اکرم(صل) و برتری ایشان نسبت به سایر خلق از نظر گذشت، دلیل‌هایی قرآنی بر حجّت دانستن سنّت نبوی بود. اگر چه آن دو امر، التزام به سنّت را برای مؤمنان به‌صورت عقلی واجب می‌نمود، آیه‌های دیگری وجود دارد که به طور آشکار دستور به همراهی با سنّت می‌دهد. آیاتی که دستور به تبعیّت از پیامبر و منع از سرپیچی ایشان را بیان می‌کند. این آیات را می‌توان به این گونه تقسیم کرد. نخست آیاتی است که هدف بعثت رسول خاتم را به گونه‌ای مشخص کرده که اگر با تبعیّت مسلمانان همراه نشود، به سر منزل مقصود نخواهد رسید. دوم آیه‌هایی است که گردن نهادن به‌دستورات نبوی را لازم می‌داند و در نهایت از سرپیچیِ اوامر پیامبر خدا(صل) به شدّت بازداشته است.

١. هدف از بعثت پیامبر ٦

خداوند حکیم، اهدافی برای فرستادن پیامبران به سوی مردم داشته است. اصلی‌ترین


[٤٨]. ترجمه کمره‌ای بر اصول کافی، ج ٢، ص ٣٢٥.

[٤٩]. احزاب، آیه ٤٠.