ما اهل‌بیتی راست‌گو هستیم که هیچ‌گاه از دروغ‌گویانی که بر ما افترا می‌بندند در امان نبوده‌ایم. دروغ‌گویی آنان سبب می‌شد که واقع‌نمایی گفتار ما نزد مردم، بی‌ارزش شود. رسول خدا٦ راست‌گوترین فرد روی زمین بود و مسیلمه به ایشان دروغ‌هایی نسبت می‌داد. امیرمؤمنان٧ صادق‌ترین آفریده خداوند پس از رسول خدا٦ بود و عبدالله بن سبا _ که خدا لعنتش کند _ به ایشان به دروغ، سخنانی منتسب می‌کرد و با این افتراها، سخنان ایشان را بی‌ارزش جلوه می‌داد.[٤٩٩]

این روایت، ضرورت نقد حدیث را بیان می‌کند؛ چرا که به فرموده ایشان، وجود روایات ضعیف و دروغ به دیگر احادیث نیز ضرر زده و آنها را بی‌ارزش می‌کند؛ از این‌رو برای روشن شدن ارزش روایات و تشخیص صحیح و سقیم‌شان، نقد آنها ضروری می‌نماید.

٢. ورود انواع آسیب‌ها به روایات

در پی صدور و نشر احادیث پیامبر٦ و ائمه: آسیب‌هایی دامن‌گیر روایات شد که برخی، عمدی و بعضی طبیعی و سهوی بودند. اعتماد مسلمانان به سنّت پیامبر و معصومان: عدّه‌ای را وسوسه کرد که به جعل حدیث یا تحریف آن بپردازند.

رسول خدا٦ می‌فرماید:

ای مردم! دروغ‌زنانِ بر من زیاد شده‌اند؛ هر کس بر من متعمّدانه دروغ بندد جایگاهش آتش خواهد بود.[٥٠٠]

در روایتی دیگر، امام صادق٧ فرمود:

خدا، مغیرة بن سعید را لعنت کند که روایاتی را در کتب اصحاب پدرم گنجانید، در حالی که پدرم آنها را نفرموده بود.[٥٠١]

این گزارش‌ها و مشابهات آنها، بر وجود تحریفاتی در روایات، دلالت می‌کنند.

همچنین در پی مکتوب کردن روایات و استنساخ مکرّر آن با توجه به امکانات نگارش و میزان توانایی مستنسخان، به طور طبیعی در متن حدیث، تصحیفات و اشکالاتی

[٤٩٩]. اختیار معرفة الرجال، ص٣٠٥.

[٥٠٠]. الکافی، ج١، ص٦٢.

[٥٠١]. اختیار معرفة الرجال، ص٢٢٤.