حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٣٤ - اسناد پرتکرار نشانی از منابع مکتوب الکافی

برخوردار است. نمونه‌های ذکر شده به همراه گزارش‌های فهرستی در معرفی ناقلان کتب، به خوبی گردش این کتاب‌ها در دست صاحبان جوامع را تأیید می‌کند. مکثّران صاحب اثر، قرینه دیگری است که ما را با منابع مکتوب پیش از الکافی آشنا ساخت و با توجه به تاریخ حیات کلینی و وجود این کتب در آن زمان و قرائنی دیگر _ همچون فرهنگ عمومی اصحاب در نوشتن احادیث، فهرست‌نگاری در شیعه، صاحب کتاب بودن راویان، یکی بودن سند روایت با افراد ناقل کتاب در برخی موارد، تصریح به استفاده از کتب اصحاب در سه کتاب از کتب اربعه و... _ استفاده کلینی از منابع مکتوب پیش از خود احراز می‌شود، اگرچه وی در این‌باه تصریحی ندارد.

پیشنهادهای پژوهشی

١. تقویت روایات ضعیف السند با تفکیک راویان صاحب کتاب از ناقلان کتب؛

٢. دلالت اکثار روایت بر وجود منبع مکتوب؛

٣. احکام و آثار تکرار سند از نظر دانش درایه.