حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٤٧
فَرُدُّوهُ إِلَی اللَّهِ وَ الرَّسُولِF؛[٥٣٢]
اى كسانى كه ایمان آوردهاید! اطاعت كنید خدا را و اطاعت كنید پیامبر خدا و اولوالأمر (اوصیاى پیامبر) را. و هرگاه در چیزى نزاع داشتید، آن را به خدا و پیامبر بازگردانید [و از آنها داورى بطلبید] اگر به خدا و روز رستاخیز ایمان دارید! این [كار] براى شما بهتر و عاقبت و پایانش نیكوتر است.
و در جایی دیگر فرموده:
Gوَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَی الرَّسُولِ وَ إِلی أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُم لَعَلِمَهُ الَّذینَ یسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمF؛[٥٣٣]
در حالى كه اگر آن را به پیامبر و پیشوایان _ كه قدرت تشخیص كافى دارند _ بازگردانند، از ریشههاى مسائل آگاه خواهند شد.
بر اساس این آیات، آنچه از سوی پیامبر و امامان: _ که مصداق اولی الامر هستند[٥٣٤]_ صادر شود، حجیت دارد و معیار سنجش سایر امور نیز هست.
خود ائمه: نیز احادیث قطعیالصدور را معیاری برای سنجش جملات منسوب به خودشان دانستهاند. امام صادق٧ میفرماید:
حدیث ما را قبول نکنید، مگر اینکه موافق با قرآن و سنّت باشد و یا شاهدی از احادیث دیگر ما بر آن پیدا کنید.[٥٣٥]
ممنوعیت گریه و مرثیهسرایی بر میّت _ که در کتب روایی عامه نقل شده است[٥٣٦]_ از جمله مواردی است که با معیار سنت نقد میشود.[٥٣٧]
٣. ضروریات دین و مذهب
انتساب برخی از آموزههای دینی، به دین یا مذهب قطعی است و نمایانگر واقعیت دین یا مذهب هستند؛ مانند توحید، نبوت، معاد، نماز، روزه و... که از ضروریات دین به شمار میروند و امامت، تقیه، رجعت و... که ضروری مذهب تشیعاند.[٥٣٨] این ضروریات از
[٥٣٢]. سوره نساء، آیه ٥٩.
[٥٣٣]. سوره نساء، آیه ٨٣.
[٥٣٤]. تفسیر العیاشی، ج١، ص٢٦٠.
[٥٣٥]. اختیار معرفة الرجال، ص٢٢٤.
[٥٣٦]. مسند احمد بن حنبل، ج٤، ص٣٥٦؛ سنن ابنماجه، ج١، ص٥٠٧.
[٥٣٧]. الحدیث النبوی بین الروایة و الدرایة، ص٥٥١ و ٦١٤.
[٥٣٨]. لوامع صاحبقرانی، ج١، ص٢٤، ٢٢٤، ٦٣٢؛ الشهاب الثاقب، ص٧٣.