توحيد از ديدگاه آيات و روايات - کریمی، جعفر - الصفحة ٣٩

بنابراين، اگر علل و اسباب در تأثير و ايجاد مستقل باشند، لازم مى‌آيد كه تأثيراتشان خارج از مُلك خدا باشد اين آيه شريفه اين را نفى مى‌كند.
امام رضا عليه السلام مى‌فرمايد:
«... مَنْ زَعَمَ انَّ اللَّهَ يَفْعَلُ افْعالَنا ثُمَّ يُعَذِّبُنا عَلَيْها فَقَدْ قالَ بِالْجَبْرِ وَ مَنْ زَعَمَ انَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ فَوَّضَ امْرَالْخَلْقِ وَالرِّزْقِ الى‌ حُجَجِهِ عليهم السلام فَقَدْ قالَ بِالتَّفْويضِ، فَالْقائِلُ بِالْجَبْرِ كافِرٌ وَالْقائِلُ بِالتَّفْويضِ مُشْرِكٌ ...» «١» هر كس گمان كند كه خدا كارهاى ما را انجام مى‌دهد، آنگاه ما را بر آنها عذاب مى‌كند، معتقد به جبر گرديده است و هر كس پندارد كه خدا كار خلق و روزى را به حجّت‌هاى خود واگذار نموده، معتقد به تفويض شده است. معتقد به جبر، كافر و معتقد به تفويض، مشرك است.
اين حديث شريف، بطلان نظريه هر دو گروه (اشاعره و معتزله) را بيان نموده و جبر و تفويض را موجب كفر و شرك دانسته است.