مسأله١٩٦ ـ شكار حيوان صحرايى بر محرم ـ چه محرم در حرم باشد يا خارج حرم ـ و كشتن آن ـ چه حرام گوشت باشد يا حلال گوشت ـ حرام است، وهمچنين كشتن حيوان صحرايى اگرچه بعد از صيد اهلى شده باشد، بر محرم حرام است، وشكار حيوانات حرم بر محرم وغيرمحرم حرام است.
مسأله١٩٧ ـ همچنان كه شكار حيوان صحرايى بر محرم حرام است، كمك كردن به ديگرى در شكار نيز بر محرم حرام است، هرچند كمك به اشاره كردن به صيد باشد، ودر حرمت كمك كردن، فرقى بين اين كه شكارچى محرم باشد يا نباشد نيست.
مسأله١٩٨ ـ نگه داشتن شكار صحرايى در حرم بر محرم حرام است، اگرچه شكار آن قبل از احرام وحتى از غير خود او باشد، وهمچنين است نگه داشتن آن در خارج حرم در صورتى كه به مرگ ويا شكارش توسط غير او منتهى بشود، بلكه نگه داشتن آن در خارج حرم، اگرچه منتهى به مرگ وشكارش توسط غير خود محرم نشود، بنابر احتياط جايز نيست.
وخوردن گوشت شكار صحرايى بر محرم حرام است، حتى اگر شكارچى آن محرم نباشد، وآنچه را شخص غير محرم از حيوانات وحشى وپرندگان در حرم كشته باشد، خوردنش بر محرم وغير محرم حرام است، وبنابر احتياط خوردن شكارى را كه محرم كشته باشد، بر غير محرم حرام است.
وملخ ملحق به حيوان صحرايى است، بنابراين شكار وكشتن ونگه داشتن وخوردن آن حرام است.
مسأله١٩٩ ـ شكار حيوان دريايى براى محرم جايز است، ومقصود از آن، حيوانى است كه فقط در دريا زندگى مى كند، بنا بر اين حيوانى كه هم در دريا وهم در خشكى زندگى مى كند حكم حيوان صحرايى را دارد، وشكار حيوانى كه مشكوك است كه صحرايى است يا نه مانعى ندارد، وهمچنين كشتن حيوانات اهلى ـ مانند مرغ خانگى ومرغ حبشى وگوسفند وگاو وشتر ـ اگر چه وحشى شده باشند، وكشتن حيوانى كه مشكوك است اهلى است يا نه مانعى ندارد.
مسأله٢٠٠ ـ تمام احكامى كه براى شكار صحرايى بيان شد، براى جوجه آن نيز ثابت است، بلكه ـ بنا بر احتياط واجب ـ براى تخم آن نيز ثابت است.
وتمام احكامى كه براى شكار دريايى وحيوان اهلى بيان شد، براى جوجه وتخم آنها نيز ثابت است.
مسأله٢٠١ ـ كشتن تمام حيواناتى كه شكار نيستند ـ از درندگان وغير آنها ـ بر محرم حرام است، مگر از آنها بر خود بترسد، يا كبوترهاى حرم را اذيت نمايند، كه در اين دو صورت كشتن آنها مانعى ندارد.
ودر كشتن درندگان كفّاره نيست، مگر شير، كه احتياط مستحب اين است كه براى كشتن آن در حرم يك گوسفند نر كفّاره داده شود، حتى اگر كشنده محرم نباشد.
مسأله٢٠٢ ـ كشتن عقرب وموش وافعى ومار سياه حيله گر، براى محرم جايز است، وكفّاره اى در كشتن آنها نيست، واما مار، پس اگر قصد جان تو را كرد آن را بكش، واگر قصد تو را ندارد به آن كار نداشته باش.
مسأله٢٠٣ ـ تير وسنگ اندازى به كلاغ وزغن ـ نوعى باز ـ براى محرم مانعى ندارد، وچنانچه به آنها بخورد وكشته شوند كفّاره ندارد.

(٤٠)