رسالة في تحقيق حال كتاب فقه الرضا (ع) - چهار سوقي، محمد هاشم - الصفحة ٤٥٨
مورد نقد و نظر قرار داده اند . [١] محور اين بحث ها انتساب اين كتاب به امام رضا عليه السلام است . بعضى بر اين عقيده اند كه اين كتاب ، به قلم خود امام است و بعضى گفته اند كه به نقل از ايشان است . برخى نيز بر اين عقيده اند كه اين كتاب ، كتاب ديگرى است كه بعضى آن را به امام نسبت داده اند . ملاّ محمّد تقى مجلسى رحمه اللهدر شرح فارسى كتاب من لايحضره الفقيه ، درباره اين اثر چنين مى نويسد : اين كتاب در قم ظاهر شد و نزد ماست و ثقه عدل ، قاضى مير حسين . طاب ثراه . قريب به ده سال قبل از اين ، از روى آن كتاب ، نوشته بود . و باز در جاى ديگر از همان كتاب مى نويسد : دو شيخ فاضل صالحِ ثقه گفتند كه : «اين نسخه را از قم به مكّه آوردند و چون نسخه قديمى بود و خطوط اجازات علما بر آن بود . . .» . قاضى مير حسين . طاب ثراه . از روى آن نسخه نوشته بود و به اين شهر آمد و بنده از آن نسخه ، نسخه برداشتم . همچنين از ايشان نقل شده است : از فضل خدا بر ما اين بود كه سيد فاضل ثقه محدّث ، امير حسين . طاب ثراه . كه سال ها در مجاورت بيت اللّه الحرام [بود] و سپس
[١] درباره كتاب فقه الرضا عليه السلام،در مصادر زير بحث شده است : لوامع صاحبقرانى ، ج ١ ، ش ١٨٧ و ج ٤ ، ش ١٩٨ ؛ بحار الأنوار ، ج ١ ، ص ١١ ؛ أمل الآمل ، ج ١ ،ش ٣٦٤ ؛ الحدائق ، ج ١ ، ش ٧ ؛ فوائد بحر العلوم ، فايده ٤٥ ؛ العوائد نراقى ، عائده ٦٦؛ مستدرك الوسائل ، ج ٣ ، ش ٣٣٦ . ٣٦١ ؛ روضات الجنات ، ش ١٨٨ . ١٩١ ؛ الذريعة ، ج ١٦ ، ص ٢٩٢ و ج ١٨ ، ش ١٢٩ ؛ فرهنگ ايران زمين ، ج ٤ ، ش ٨٣ ؛ فصل القضا في الكتاب المشتهر ب «فقه الرضا عليه السلام»، سيدحسن صدر ؛ تلخيص رساله پيشين ، توسط سردار كابلى ؛ رساله اى درباره فقه الرضا عليه السلام، شيخ محمّد على دزفولى . . براى كسب اطّلاع بيشتر ، به مقدمه آية اللّه رضا استادى بر كتاب فصل القضا مراجعه شود .[٢] لوامع صاحبقرانى ، ج ١ ، ص ١٨٧ و ج ٤ ، ص ١٩٨ .[٣] بحار الأنوار ، ج ١ ، ص ١١ .[٤] مستدرك الوسائل ، ج ٣ ، ص ٣٤٢ .[٥] مستدرك الوسائل ، ج ٣ ، ص ٣٤٢ .[٦] فوائد بحر العلوم ، ص ١٥٠ .[٧] الذريعة ، ج ١٦ ، ش ٢٩٢ .