منشور عقايد اماميّه - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٧ - اصل نوزدهم اصول اخلاق در انسان ريشه فطرى داشته و ثابت و جاودانه است
وفادار باشيد كه از پيمان سؤال مى شود.
نيز مى فرمايد: (إِنَّ السَّمْعَ وَالبَصَرَ وَ الفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُولاً) (اسراء٣٦): از گوش و چشم و دل سؤال مى شود.
باز مى فرمايد:(أَيَحْسَبُ الإِنْسانُ أَنْ يُتْرَكَ سُدىً)(قيامت/٣٦): آيا انسان گمان مى كند كه به حال خود رها شده است.
و پيامبر گرامى اسلام(صلى الله عليه وآله وسلم) فرموده است:«أَلا كُلُّكُم راع و كُلُّكم مَسْؤولٌ عن رعيته».[١]
اصل هيجدهم
هيچ انسانى بر ديگرى مزيت و برترى ندارد مگر از طريق كمالات معنوى كه از آن برخوردار است. بارزترين ملاك مزيت و برترى نيز تقوا و پرهيزگارى در همه شئون زندگى است. چنانكه مى فرمايد:
(يا أَيُّها النّاس إِنّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَر وَأُنْثى وَجَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَاللّهِ أَتْقاكُمْ)(حجرات/١٣):اى انسانها ما شما را از يك مرد و زن آفريديم، و شما را دسته ها و قبيله هاى گوناگون قرار داديم تا يكديگر را بشناسيد، همانا گراميترين شما نزد خدا پرهيزگارترين شما است.
بنابر اين خصوصيات نژادى وجغرافيايى ونظاير آن از ديدگاه اسلام مايه برترى طلبى و تفاخر و تبختر نيست.
اصل نوزدهم
ارزشهاى اخلاقى، كه در حقيقت اصول انسانيت بوده و ريشه فطرى
[١] مسند احمد:٢/٥٤; صحيح بخارى:٢/٢٨٤ (كتاب الجمعه، باب١١، حديث٢).