آسيب شناسى خانواده - ویسی، غلامرضا - الصفحة ٧٨ - موقعیت های استرس زا

١. سوانح؛ يعنى رويدادهايى كه تأثير روان شناختى آنها مربوط است به آسيب‌هاى «بدنى شديد» و احتمال «وقوع مرگ» كسانى كه پس از وقوع حوادث و سوانح شديد جان سالم به در برده‌اند، به گونه‌اى كه حتى اگر از جراحاتى كه بر آنها وارد شده است بهبود يابند، تجارب روانى ناگوارى خواهند داشت، و مى‌توان گفت: نجات از مرگ خود به خود ممكن است فشارآفرين باشد.

٢. بلاهاى طبيعى؛ مانند سيل و زلزله كه ممكن است موجب از بين رفتن خانه، جان عزيزان و اموال افراد گردد.

٣. جنگ‌هاى نظامى. سربازان حاضر در ميادين نبرد كه همواره در حال ترس و اضطراب اسارت، كشته و ناقص العضو شدن به سر مى‌برند.

مطالعات روان شناختى دربارۀ افرادى كه از سانحه، بلايا، جنگ نظامى و اسارت جان سالم به در برده‌اند نشان داده است كه آنان همه يا بعضى از تجارب زير را داشته‌اند:

- اضطراب مرگ و تخيل مرگ؛

- خوابهاى وحشتناك؛

- كرختى روان شناختى؛

- احساس گناه - براى رويارويى با مرگ؛

- روابط اجتماعى آسيب ديده؛

- جستجوى معنا و علت فاجعه.

٤. فشارهاى روانى زودگذر؛ حوادث و بلاها مواردى هستند كه بر فرد تحميل مى‌شوند، گرچه زودگذرند، ولى در طول دورۀ تحول شخصيت هر فرد رخ مى‌نمايند؛ مانند تولد و ورود به دنياى پيچيده و مغشوش، ورود به مراكز آموزشى، سپرى شدن دوران كودكى و شروع دوره‌هاى نوجوانى و جوانى، بزرگسالى و سالخوردگى، اشتغال و ورود به دنياى كار، ازدواج، فرزنددار شدن، جدايى و دورى از فرزندان، بازنشستگى و....[١]

[١] ر.ک: دکتر حسین آزاد، ص٩٨-٩٣.