احکام قضایی - یوسفیان، نعمتالله - الصفحة ١٩ - دقت در ادای شهادت
(وَ مَنْ اظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهادَةً عِنْدَهُ مِنَ اللَّهِ) (بقره: ١٤٠)
ستمكارتر از كسى كه گواهى خود را از خدا پنهان مىكند، كيست؟
امام باقر ٧ فرمود: رسول خدا ٦ مىفرمايد:
كسى كه گواهى خود را بپوشد، يا گواهى (نا حقى) بدهد تا خون مسلمانى ريخته شود، يا مال مسلمانى كم شود، روز قيامت تا چشم كار مىكند صورتش تاريك بوده و سياهى عجيبى در آن است و مردم او را به اسم و نَسَبَش مىشناسند و كسى كه براى اظهار حق مسلمانى گواهى دهد، روز قيامت تا چشم كار مىكند صورتش نورافشانى مىكند و مردم او را به اسم و نَسَبَش مىشناسند. [١]
معيار براى شاهد شدن، علم قطعى و يقين است، خواه مستند به حواس ظاهرى مانند ديدن و شنيدن باشد و يا از راه تواتر و شهرت به دست آمده باشد، ولى جواز شهادت مستند به علم حاصل از راه غير عادى مانند جفر و رمل، مشكل است هر چند براى عالم به آن حجّت باشد. [٢]
دقّت در اداى شهادت
از مسائل مهم شهادت، دقّت در اداى آن است، بدين معنا كه گواه بايد دقّت كند جز به آنچه كه يقين دارد و به چشم خود ديده يا به گوش خود شنيده يا از راه تواتر و شهرت به آن علم قطعى پيدا كرده، سخنى نگويد و آنچه مىگويد بايد مثل آفتاب برايش روشن باشد، چنانكه از پيامبر اكرم ٦ نقل شده كه وقتى درباره شهادت از آن حضرت سؤال شد، فرمود:
آيا آفتاب را مىبينى؟ به مثل (روشنايى) آفتاب شهادت بده، يا ترك (شهادت) كن. [٣]
١- بحار الانوار، علامه مجلسِی، ج ١٠٤، ص ٣١١، اسلامِیه.
٢- تحرِیر الوسِیله، ج ٢، ص ٤٤٥، مسأله ١.
٣- وسائل الشِیعه، ج ١٨، ص ٢٥١.