احکام قضایی - یوسفیان، نعمتالله - الصفحة ٤٥ - احکام ارتداد
فصل سوّم
تعزيرات
«تعزيرات» جمع «تعزير»، در لغت بهمعناى ادب كردن و در اصطلاح شرع عبارت از عقوبتى است كه در غالب موارد در اصل شرع براى آن اندازهاى معين نگرديده است. [١]
در ماده ١٦ قانون مجازات اسلامى درباره تعريف تعزير چنين آمده:
تعزير، تأديب و يا عقوبتى است كه نوع و مقدار آن در شرع تعيين نشده و به نظر حاكم واگذار شده است از قبيل حبس و جزاى نقدى و شلاق كه ميزان شلاق بايستى از مقدار حد كمتر باشد. [٢]
تعزيرات شرعى
منظور از تعزيرات شرعى مجازاتهايى است كه براى خاطيان و متخلفان از قوانين شرعى مانند ترك واجبات و ارتكاب محرّمات به اجرا درمىآيند. چنان كه حضرت امام ٧ مىفرمايد:
هر كسى كه ترك واجب نمايد يا مرتكب حرام شود. امام ٧ و نايب او حق دارد او را تعزير نمايد به شرطى كه از گناهان كبيره باشد و تعزير كمتر از حدّ است و اندازه آن به نظر حاكم است. و احتياط براى حاكم در موردى كه دليلى بر مقدار آن دلالت نكند اين است كه از كمترين حدود تجاوز ننمايد. [٣]
١- ر.ک. مسالک الافهام، شهِید ثانننِی، ج ١٤، ص ٣٢٥.
٢- قانون مجازات اسلامِی مصوب مجلس شوراِی اسلامِی و مجمع تشخِیص مصلحت نظام.
٣- تحرِیر الوسِیله، ج ٢، ص ٤٧٧. (الخامس)