تاريخ روابط خارجى معاصر ايران - نظرپور، مهدی - الصفحة ٢٤٨
١٣٣٤ ه. ش وتضمين سرمايه گذاريهاى خصوصى آن كشور در ايران، آلمان فدرال، به اولين شريك تجارى ايران تبديل شد.
در فروردين ١٣٣٦ ه. ش با سفر دكتر «آدنائر» صدراعظم آلمان فدرال به ايران وبه دنبال آن و در سال ١٣٣٩ ه. ش با سفر وزير اقتصاد آن كشور جهت گشايش نمايشگاه صنعتى آلمان در تهران، روابط سياسى و اقتصادى دو كشور باز هم گسترش يافت. و به بالاترين سطح خود رسيد. «١» در اواخر دهه ١٣٤٠ ه. ش و اوايل دهه ١٣٥٠ ه. ش دو حادثه باعث سردى روابطسياسى دو كشور شد: اوّل سفر نيمهتمام شاه به آلمان فدرال درسال ١٣٤٦ ه. ش كه به علت تظاهرات دانشجويان ايرانى و آلمانى عليه اين سفر و كشته شدن يك دانشجوى آلمانى ناتمام ماند. دوم عدم شركت رئيس جمهور آلمان در جشنهاى ٢٥٠٠ ساله تخت جمشيد در سال ١٣٥٠. با اين حال، به روابط اقتصادى و فنى دو كشور لطمهاى وارد نشد و آن كشور تا سال ١٣٥٤ ه. ش مقام اوّل را در زمينه واردات كالا به ايران به عهده داشت و فقط در اين سال بود كه آمريكا از نظر روابط تجارى جاى آن كشور را اشغال كرد و آلمان به مقام دوم سقوط نمود. «٢» هر چند آلمان از نظر جايگاه بعد از امريكا قرار داشت، ولى روابط اقتصادى و فنى رژيم شاه با آن كشور همچنان از جايگاه ويژهاى برخوردار بود. دولت آلمان با در اختيار گذاشتن وامى به مبلغ ٢٥٠ ميليون دلار در طرحهاى عمده صنعتى ايران از جمله احداث دو نيروگاه اتمى در بوشهر شركت فعال داشت «٣» و آلمانها تا زمان پيروزى انقلاب اسلامى در آنجا مشغول كاربودند و بيشتر كارهاى ساختمانى آن دو رو به اتمام بود كه بعدها به يكى از مسائل اختلاف برانگيز ايران و آلمان تبديل شد و در نهايت آن كشور از تكميل و راه اندازى نيروگاه خوددارى كرده و پرونده سياه و لكه ننگى بر تاريخ روابط دو كشور بر جاى گذاشت.