متجاوز صدام در جنگ تحميلى و اخت تاريخ روابط خارجى معاصر ايران ٣٠٢ الف - عربستان ص : ٣٠٢ لاف ايدئولوژيكى، از عوامل مهم ديگر تشديد بحران روابط دو كشور در بين سالهاى ١٣٦٠ تا سال ١٣٦٧ ه. ش بود. «١» پس از پذيرش قطعنامه ٥٩٨ و پايان جنگ تحميلى و خروج نيروهاى متجاوز شوروى سابق از افغانستان عوامل سردى روابط ايران و شوروى كم كم برطرف و دور جديدى از مناسبات دو كشور آغاز گرديد. اين دوره با فرستادن هيأتى از سوى رهبر كبير انقلاب اسلامى به مسكو، آغاز و و با سفر ادوارد شوارد نادزه وزير خارجه وقت آن كشور به ايران در سال ١٣٦٧ ه. ش و مسافرت مهم و تاريخى آقاى هاشمى رفسنجانى رئيس وقت مجلس شوراى اسلامى به آن كشور تكميل و روابط دو كشور به بالاترين سطح خود بعد از پيروزى انقلاب اسلامى رسيد. «٢» ٦- فدراسيون روسيه‌ در سال ١٣٧٠ ه. ش و به دنبال فروپاشى اتحاد جماهير سوسياليستى شوروى سابق، كشور روسيه متولى سياستهاى پيشين آن كشور شد. از اين رو، لطمه اى به روابط رو به رشد دو كشور وارد نگرديد و علاوه بر همكاريهاى سابق، دو كشور در زمينه هاى ساخت نيروگاههاى هسته‌اى، فنى و نظامى، حمل و نقل و حل اختلافهاى منطقه‌اى وجهان، همكاريهاى جديدى را آغاز كردند كه تا كنون نيز ادامه داشته است. همكارى و همگامى دو كشور مهم و قدرتمند منطقه، باعث صلح و ثبات بيشتر در منطقه بويژه در خاورميانه، قفقاز و آسياى مركزى شده است.
٧- جمهورى خلق چين‌ در بين قدرتهاى بزرگ جهان، روابط جمهورى اسلامى ايران با چين كمتر دچار تحولات و فراز و نشيب شده است. دو كشور پس از پيروزى انقلاب اسلامى توانسته‌اند روابط خود را كه از سابقه طولانى و ديرينه برخوردار است، حفظ كرده، روز به روز