آشنايى با تاريخ اسلام و ايران

آشنايى با تاريخ اسلام و ايران - برهانیان، عبدالحسین؛ زمانی و منجزی - الصفحة ٦٨

اسلام‌شناس و محقق بزرگ در زبان عربى و فارسى و يك نويسنده و شاعر برجسته بود. بيش از صد مقاله درباره منطق، صوفيگرى، قانون، فلسفه، علوم سياسى، علم اخلاق، شرح و تفسير نوشت. بعد از او پسرش، «سيد محمد همدانى» مدت دوازده سال در كشمير اقامت كرد و موفق شد افراد بسيارى از جمله سوماباتو نخست وزير برهمن و سلطان اسكندر را مسلمان كند «١».
در دوران سلطان اسكندر شمار زيادى از مردان دانش از ايران و آسياى مركزى به كشمير آمدند كه مى‌توان از ميان آنها به افراد برجسته‌اى چون سيد حسين شيرازى قاضى پيشين شيراز، سيد محمّد مدنى محقق بزرگ مدينه و سيد احمد خالق (از اهالى اصفهان) و مولانا افضل از بخارا اشاره كرد. «٢» آسياى جنوب شرقى‌ اين منطقه، كه به دليل ويژگيهاى جغرافياى طبيعى و انسانى بسيار متنوع، از اهميتى شگرف بهره‌مند است، از ديرباز منطقه‌اى پر جمعيت و متراكم بوده است. «٣» همين امر باعث شده است با نفوذ اسلام در منطقه جمعيت مسلمانان رشد قابل توجهى داشته باشد. هم اكنون نيز بخش مهمى از جمعيت مسلمان جهان را در خود جاى داده است. «٤» نفوذ اسلام در جنوب شرقى آسيا از مهم‌ترين و در عين حال مبهم‌ترين وقايع تاريخ اين منطقه به حساب مى‌آيد. در مورد زمان و چگونگى گرايش مردم اين ديار به دين اسلام بين صاحبنظران بحث بسيار است؛ چرا كه مدارك در اين زمينه بسيار كم و نارساست كه همين امر دستيابى به نتايجى مشخص را با مشكل مواجه ساخته است.
آنچه مسلم است راه يابى اسلام به اين ديار، با تجارت و بازرگانى مسلمانان به اين منطقه ارتباطى تنگاتنگ داشته است «٥» و بازرگانان مسلمان در اشاعه اسلام در اين منطقه تأثير