آشنايى با تاريخ اسلام و ايران - برهانیان، عبدالحسین؛ زمانی و منجزی - الصفحة ٦٧

تبليغ اسلام به واسطه جهانگردان، بازرگانان و سفر روحانيان و صوفيان ايرانى تحرك بيشترى يافت. گويا دين اسلام در سال ٧١٥ هجرى توسط شخصى به نام «شاه ميرزا» (در لباس قلندران) وارد «سرى نگر» از توابع كشمير گرديد. در اين زمان حاكم كشمير فردى به نام سيه ديو بود. شاه ميرزا با نفوذ در دربار حاكم منطقه سرى نگر توانست به چنان حدى از پيشرفت نايل آيد كه پس از فوت حاكم كشمير (سيه ديو) وزير و مشاور فرزندش رنجن گرديد. شاه ميرزا پله‌هاى ترقى را تا بالاترين مراتب طى نمود و توانست سلطان كشمير شود.
پس از به قدرت رسيدن شاه ميرزا «١»، دين اسلام رونق بسيارى در منطقه كشمير يافت.
شاه ميرزا در تبليغ و ارشاد عامه مردم به دين اسلام تلاش فراوان نمود و در نتيجه بعد از مدتى بسيارى از سكنه اين ناحيه به دين مبين اسلام گرويدند.
از ديگر كسانى كه در رشد و رونق دين اسلام در منطقه كشمير بسيار خدمت كرده است «مير سيدعلى همدانى» است. وى، كه از مفاخر اسلامى و بزرگان اين سرزمين به شمار مى‌آيد، هزاران شاگرد در كشمير تربيت كرد كه هر يك از آنان به مقامات بلندى نايل آمدند. البته مقام سيدعلى همدانى هنوز هم در كشمير مورد احترام است و مردم براى زيارت گرد مقبره او جمع مى‌آيند. «٢» ميرسيدعلى همدانى در زادگاه خويش (همدان) تحت آزار و اذيت تيمور لنگ (١٤٠٠- ٣٣٥ م.) واقع شد و به كشمير هجرت كرد. ميرسيد در مدت سه بار سفر خود به كشمير به طور وسيعى از آن ديار ديدن كرد. وى در مناطقى كه مراكز مذهبى هندوان و بودائيان به شمار مى‌آمد، سادات و مبلغان دينى را براى ترويج مبانى مذهبى به كار مى‌گماشت. اين سادات نيز با جديت تمام به هر جا پا مى‌گذاشتند، مساجد و مراكز اسلامى بر پا مى‌كردند و به اين ترتيب بود كه اسلام در تمام نقاط دور افتاده كشمير گسترش يافت. «٣» ميرسيّد على همدانى در كشمير به نام شاه همدان و امير كبير معروف است. او يك‌