در نظام طبقاتى عصر ساسانى بسيارى از استعدادهاى انسانى به دليل تعلق داشتن به طبقه‌هاى پايين جامعه از رشد و رونق باز مى‌ماند. اسلام با دميدن روح تازه‌اى در پيكره فرهنگى و آموزشى جامعه سبب شكوفايى استعدادهاى مردمان اين ديار را فراهم آورد.
اسلام فهم و تفسير امور دينى را از انحصار گروهى خاص (روحانيون) خارج ساخت و آن را از پيچيدگى و مرموزيت رهايى بخشيد «١». نقش روحانيون در دستگاه مذهبى جامعه اسلامى از وساطت و شفاعت به نقش معلّم و مربّى ترقى يافت و علوم و معارف دينى جزء شاخص‌هاى مهم تمدن اسلامى گرديدند.
پرسش‌ ١. دين اسلام چه تأثير آشنايى با تاريخ اسلام و ايران ٥٣ اسلام و اعتلاى تمدن ايران ص : ٥٢ ى بر اخلاق و رفتار ايرانيان گذاشت؟
٢. سه مورد از تأثيرات فرهنگى دين اسلام را به اختصار توضيح دهيد.
٣. علل گسترش زبان عربى در جامعه ايران چه بود؟