فلسطين و صهيونيزم2 - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٧٢
را چنين برشمرد: يأس از وعده استقلال، ترس و وحشت ناشى از اجراى وعده بالفور، ترس از مهاجرت انبوه يهوديان به فلسطين، دخالتهاى آژانس يهود در امور فلسطينيان. «١» در پايان گزارش توصيه شده بود كه آژانس يهود غير قانونى اعلام شود. شورش دوم در روز يازده ارديبهشت ١٣٠٠ (اول ماه مه ١٩٢١) به مدت پانزده روز صورت گرفت.
علل اين شورش چنين بيان شده؛ احساس ناامنى عربها، پشيمانى از فرصتهاى از دست رفته، تنفر از يهود، ناراحتى شديد از حمايتهاى حكومت از يهوديان، ترس و وحشت از سرنوشت آينده و عصبانيّت ناشى از محروم شدن از استقلال. «٢» تا قبل از جنگ جهانى دوم سه شورش ديگر به ترتيب در سالهاى ١٣٠٨ (١٩٢٩ م)، ١٣١٢ (١٩٣٣ م) و ١٣١٥ (١٩٣٦ م) به وقوع پيوست كه بطور كلى علتهاى آن عبارت بود از: توسعه مهاجرت يهوديان، تصرف اراضى مسلمانان، بى اعتنايى به مسلمانان فلسطينى، مسلح كردن يهوديان، پشتيبانى گسترده انگلستان از يهوديان، فشارهاى مالياتى بر اعراب، شورشهاى مصر و سوريه و تشويق مردم فلسطين به انقلاب.
شيوههاى مبارزاتى فلسطينيان قبل از تأسيس رژيم صهيونيستى اصل نخست در مبارزات فلسطينيها، در اين مقطع شيوههاى مسالمت آميز سياسى بوده و هرگاه اين شيوهها به نتيجه نرسيده است، به اسلحه يا ساير شيوهها روى آوردهاند، مواضع و خواستههاى فلسطينيها از طريق كنگرههاى ملى به گوش مقامات انگلستان رسيده است. از سال ١٩١٩ تا سال ١٩٣٩ در مجموع هشت كنگره تشكيل شد. «٣» مذاكره با مقامات انگلستان جهت توضيح وضع فلسطين و مطالبه حقوق قانونى اين ملّت از طريق اعزام هيأتهايى به اين كشور از ديگر اقدامات فلسطينيان بوده است، هر چند اعزام اين هيأتها نتيجه مطلوبى در بر نداشته است.
بخش ديگرى از مبارزات مردمى فلسطينيها، مبارزات منفى است كه به شكلهاى زير